ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ข้าพเจ้า นางสาวญานิศา กรุงกลาง ประเภทประชาชน AG03(2) ตำบลดอนกอก อำเภอนาโพธิ์ จังหวัดบุรีรัมย์

ภูมิปัญญาท้องถิ่นหมายถึงหลักความรู้อันเกิดจากความสามารถประสบการณ์ และความเฉลียวฉลาดในการประดิษฐ์คิดค้นของคนในท้องถิ่น โดยเป็นผลมาจากการสั่งสมประสบการณ์ที่ผ่านกระบานการเรียนรู้ เลือกสรร พัฒนาและถ่ายทอดสืบต่อกันมาจากบรรพบุรุษจนถึงคนรุ่นปัจจุบัน เพื่อใช่ประโยชน์ในการดำเนินชีวิตในแต่ละท้อถิ่นจะมีภูมิปัญญาที่คนในท้องถิ่นสร้างสรรค์ขึ้นจนเป็นเอกลักษณ์ของคนในท้องถิ่น ภูมิปัญญาของแต่ละท้องถิ่นจะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและการดำเนินชีวิตของคนในท้องถิ่นเช่น

การทอผ้า

ภูมิปัญญา เรื่อง การทอผ้า การทอผ้าเป็นศิลปะอย่างหนึ่ง ที่คนไทยรุ่นปัจจุบันต้องช่วยกันอนุรักษ์ไว้ในสมัยก่อน ผู้หญิงไทยจะทำเครื่องใช้ต่างๆ ในบ้านเอง งานสำคัญอย่างหนึ่งคือการทำเสื้อผ้า ผ้านุ่ง ผ้าห่ม ไว้ใช้กันในครอบครัว ในพิธีกรรมต่างๆ เกี่ยวกับการเกิด การบวช การแต่งงาน การตาย ก็ต้องใช้ผ้า ผ้าทอจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตคนไทย

การทอเสื่อกกและเลื่อไหล

ภูมิปัญญาเรื่องการทอเสื่อกกและเสื่อไหล เป็นภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่น ตำบลดอนกอก ที่นำเอาต้นกกและต้นไหลมาแปรสภาพให้เป็นเส้น ย้อมสี แล้วสานทอให้เป็นแผ่นผืน เพื่อนำมาใช้ปูรองนั่งหรือนอน หรือทำธุรกรรมต่างๆ ตลอดจนทำพิธีกรรมทางศาสนาและความเชื่อ เสื่อกกและเสื่อไหล เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีใช้กันอยู่ทั่วไปทั้งในประเทศ ทั้งนี้เพราะต้นกกเป็นพืชธรรมชาติที่ขึ้นอยู่ทั่วทุกภูมิภาค และภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่นที่นำต้นกกและไหลมาแปรสภาพก็มีลักษณะคล้ายกัน หรือได้อิทธิพลทางความคิดจากกันและกัน ทำให้เสื่อกกและเสื่อไหลถูกจัดได้ว่าเป็นปัจจัยจำเป็นอย่างหนึ่ง ต่อการดำรงชีวิตของผู้คนในอดีต ลายเสื่อที่คนตำบลดอนกอกนิยมทำ มีอยู่หลายลายยกตัวอย่างเช่น

ลายพื้น คือการใช้สีต้นกกหรือไหลสีเดียวพุ่งสลับการคว่ำหงายของกี่ติดต่อกันก็จะได้เป็นสีพื้นเช่นพื้นเขียวพื้นแดงพื้นขาวเป็นต้นทไปเรื่อยเรื่อยจนกว่าจะได้ความยาวตามที่ต้องการ

ลายจับหนึ่ง คือการใช้ต้นกกหรือไหล สองสีหรือจะเป็นสามสีก็ได้ สีหนึ่งจะเป็นสีพื้นอีกสองสีจะเป็นสีทำตาเริ่มด้วยการทำสีพื้นติดต่อกันสองเส้นสลับกันกับสีทำตาไปเรื่อยๆจนกว่าจะได้ความยาวตามต้องการ

ลายจับสอง คือการใช้ต้นกกหรือไหลสามสี สีใดก็ได้สีหนึ่งจะเป็นสีพื้นอีกสองสีจะเป็นสีทำตาเริ่มด้วยการทอ สีทำตาสลับกันกับสีพื้นเวลาจะสลับตาก็ทอสีพื้น1เส้น สีทำตาสีละ2เส้น ตาของเสื่อก็จะสลับทอไปเรื่อยๆ จนได้ความยาวตามต้องการ

 

 

 

 

อื่นๆ

เมนู