ต้นกก เป็นไม้ล้มลุกที่พบได้ทั่วไปในบริเวณที่ชื้นแฉะ เป็นพืชน้ำที่มีความเหนียวและทนทาน จึงทำให้ถูกนำมาใช้เป็นวัสดุในงานหัตถกรรมเครื่องจักสาน ที่พบเห็นมากที่สุดคือ การนำมาผลิตเสื่อ สำหรับปูนั่ง ภายหลังมีการออกแบบและพัฒนาเป็นรูปแบบต่าง ๆ อาทิ กระเป๋า หมวก กล่องบรรจุภัณฑ์ ที่รองจาน รองแก้ว ของฝากของที่ระลึกต่าง ๆ

การทอเสื่อเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านในชนบทที่ใช้เวลาว่างจากการทำไร่ทำนามาถักทอ บางส่วนทอเก็บ
ไว้เพื่อทำบุญช่วงเทศกาลตามประเพณี โดยใช้วัตถุดิบที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น คือใช้ต้นกก คิดค้นลวดลายให้
แปลกใหม่ เช่น ลายดอกลายน้อย ลายสมอคู่ และลายแพรวา ถักทอจนเป็นผืนสวยงาม พัฒนาต่อยอดโดยการ
แปรรูปให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ทันสมัย และสามารถใช้งานได้หลากหลายรูปแบบ

ขั้นตอนการทอเสื่อกก

นำกกหรือไหลมาตัดให้เท่ากัน ไหลที่นำมาตัดนั้นจะต้องเป็นลำที่สวยงาม ไม่แก่มาก และไม่อ่อนมากจนเกินไป หลังจากนั้นนำกกหรือไหลมาสอย (ฉีก) เอาไส้ทิ้งเอาแต่เส้น

นำต้นกกหรือไหลมาตัดให้เท่ากัน

นำกกหรือไหลมาสอย (ฉีก) แล้วตากเป็นเวลา 1อาทิตย์

หลังจากนำต้นกกหรือไหลมาตากแห้ง 1 อาทิตย์

นำเส้นกกหรือไหนไปแช่ในน้ำเปล่าเพื่อให้กกอ่อนนุ่ม ยืดหยุ่น เหนียว และไม่ขาด ซึ่งจะง่ายต่อการทอ ทอแล้วนำไปตากแดดที่จัดจนแห้ง

 วิธีการทอ                                                                                                                                                                                      นำเชือกไนลอนหรือเชือกเอ็นขึงที่โฮมทอเสื่อให้เป็นเส้นตามโฮม

นำกกหรือไหลสอดเข้ากับไม้สอดเพื่อที่จะสอดเข้ากับโฮมทอเสื่อ เมื่อสอดกกหรือไหลเข้าไปแล้วผลักฟืมเข้าหาตัวเองให้กกหรือไหลแน่นติดกัน เป็นลายต่างๆ

โดยการตกแต่งและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่หลากหลายมากขึ้น เช่น เป็นเสื่อกกเก็บพับได้ กระเป๋าจากเสื่อกก  เป็นต้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
1. เส้นกก ที่ใช้ในการทอเสื่อเป็นกกที่ปลูกในพื้นที่ตำบลเจริฯสุข เป็นกกซึ่งจะมีความเหนียว และทนทาน
2. กระบวนการผลิตเสื่อ มีความประณีตทุกขั้นตอนเริ่มจากการคัดสรร กกที่มีคุณภาพจักกกการย้อมสีต้องย้อมให้สีเข้าถึงเส้นกกเพื่อให้สีติดทนนานและมีหลุดลอกติดเสื้อผ้ารวมถึงการตากกกต้องตากให้แห้งจัด ก่อนนำมาทอเป็นผืนเสื่อด้วยลวดลายเฉพาะประณีตสวยงามและทนทาน
3. การแปรรูปผลิตจากเสื่อกก  สามารถนำมาแปรรูปเป็นของใช้ได้หลากหลายประเภท มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวและ มีคุณค่าทางจิตใจเหมาะสำหรับผู้ที่มีจิตใจเป็นนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
4. เสื่อกกบ้านเจริญสุขมีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ในตัวเอง  มีความเหนี่ยวทนทานแข็งแรง เสื่อกกมีความโดดเด่นด้วยฝีมือของผู้ทำและอีกหลายๆด้านที่เสื่อกกของบ้านเจริญสุขแตกต่างกับเสื่อกกของ ที่อื่น

จากการได้ลงพื้นที่ทำให้เห็นถึงประโยชน์ของ ต้นกก ซึ่งเป็นต้นไม้ที่สารพัดประโยชน์ที่บางคนอาจจะมองว่าเป็นวัชพืชไม่น่าสนใจและถึงขั้นทำลายทิ้งเสียด้วยซ้ำ แต่ในความจริงแล้วมันกลับสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายอย่างจนหลายคนอาจจะอึ้งกับสิ่งที่จะได้รับรู้ในต่อไปนี้กันเลยทีเดียว

 

อ้างอิง 

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอำเภอหนองไผ่//(2564).//การทอกก//สืบค้นเมื่อ11 กันยายน ๒๕๖๔,/จาก.https://www.otop-village.com/th/places_detail/

ผลิตภัณฑ์จากกก//(2564).//ผลิตภัณฑ์จากกก//สืบค้นเมื่อ11 กันยายน ๒๕๖๔,/จากhttp://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/localobjects/?p=826

 

 

อื่นๆ

เมนู