บทความประจำเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๔

เขียนโดย : นายวราเทพ  ปุลันรัมย์  ( ภาคนักศึกษา )

เจ้าหน้าที่ตำบลเจริญสุข อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์  

ในโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

 

เรื่อง : พุทธบูชาใบเสมาหินพันปี วัดเขาพระอังคาร ตำบลเจริญสุข 

 

แหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดบุรีรัมย์ในพื้นที่ของตำบลเจริญสุขนั่นมีอยู่มากมาย แต่ที่มีความโดนเด่นและเป็นโบราณวัตถุที่มีเรื่องราว ความศรัทธา และมีอายุยาวนานนั่นก็คือ ใบเสมาหินพันปี ที่วัดเขาพระอังคาร โดยมีประวัติความเป็นมา “ใบเสมา หรือ สีมา เป็นประติมากรรมหินสลัก ซึ่งใช้เป็นสัญลักษณ์หรือเพื่อแสดงขอบเขตพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์เนื่องในพุทธศาสนา จากการศึกษาพบว่ามีการสร้างอย่างแพร่หลายมาก  ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยช่วงพุทธศตวรรษที่  ๑๒-๑๖  ซึ่งเป็นยุคที่วัฒนธรรมทวารวดีเจริญรุ่งเรื่องขึ้น  การปักใบเสมาดังกล่าวอาจสืบเนื่องมาจากระบบคติความเชื่อ 

 

         คติที่สืบทอดมาจากประเพณีการปักหินตั้ง (Megaliths) โดยเชื่อเรื่องการนับถือผีบรรพบุรุษของชนพื้นเมืองในเอเชียอาคเนย์  คติการสร้างขึ้นเนื่องในพุทธศาสนา เพื่อเป็นหลักเขตกำหนดบริเวณศักดิ์สิทธิ์ หรือสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางพุทธศาสนา เป็นตัวแทนสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับเคารพบูชา ทำหน้าที่คล้ายสถูปเจดีย์หรือพระพุทธรูปเพื่อให้ผู้คนได้กราบไหว้บูชา  ปักประจำทิศ มีตั้งแต่การปัก ๔ ทิศ ๘ ทิศ ไปจนถึง ๑๖ ทิศ โดยปักล้อมรอบเนินดินหรือสิ่งก่อสร้างทางศาสนา เพื่อแสดงเขตของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น เจดีย์ พระธาตุ อุโบสถ พบว่ามีทั้งการปักใบเสมาเดี่ยว ปักเสมาคู่ หรือปักซ้อนกัน ๓ ใบ

 

รูปแบบและการประดับตกแต่งลวดลาย โดยในลักษณะของใบเสมาหินที่วัดเขาพระอังคารนี่นั้น เป็นศิลปะของสมัยทวาราวดีลักษณะศิลปะแบบขอมโดยได้รับความเชื่อลักษณะเดียวกันกับพระธาตุพนมมีลักษณะอยู่ในระดับขนาดกลางแกะสละด้วยหินทั้งชิ้นฐานเป็นลักษณะดอกบัวตัวใบเสมานั้นเป็นยอดแหลมมนรวมทั้งแกะสลักเป็นรูปของกษัตริย์ขอมโบราณพระองค์ใดพระองค์หนึ่ง ปักเป็นลักษณะคู่แปดทิศทางของอุโบสถของวัดเขาพระอังคาร โดยมีการสันนิษฐานจากการพิสูจน์ว่ามีอายุราว 1000 ปีจึงมีลักษณะความเชื่อของชาวบ้านว่าเป็นใบเสมาหินที่ศักดิ์สิทธิ์อยู่คู่กับวัดเขาพระอังคารมาช้านาน แต่ในปัจจุบันนั้นมีคนนอกพื้นที่หรือบุคคลที่ไม่รู้จักยังมีอยู่มากไปเสมาหิน1,000ปีวัดเขาพระอังคารยังคงไม่ค่อยได้รับการบูรณะหรือการบำรุงดูแลรักษามากนักจึงอยากเชิญชวนทุกท่านที่หากได้ไปเยี่ยมชมวัดเขาพระอังคารให้สังเกตถึงใบเสมาหิน 1000 ปีที่อยู่รายรอบอุโบสถของวัดเขาพระอังคารกับมนต์เสน่ห์และความศักดิ์สิทธิ์รวมทั้งการได้รับรถถึงพลังศรัทธาของชาวบ้านที่มีอยู่ในพื้นที่กลับสักครั้งเลย ณ ชุมชนตำบลเจริญสุข

 

เเหล่งอ้างอิง

                เว็บไซต์พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น//(๒๕๖๑).//ประวัติความเป็นมาของใบเสมา //สืบค้นเมื่อ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๔//จากhttps://www.finearts.go.th/khonkaenmuseum/view/10031-%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%9A%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B2

 

 

ภาพวีดีโอ

อื่นๆ

เมนู