ข้าพเจ้านางสาว นิภาพร ฉ่ำโสฬส (ภาคประชาชน) ผู้ปฏิบัติงาน โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ ๑ ตำบล ๑ มหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยสู่ตำบล เพื่อสร้างรากแก้วให้ประเทศ ตำบลเจริญสุข อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

ผลไม้แช่อิ่มนับเป็นหนึ่งในการแปรรูปวัตถุดิบทางการเกษตร ที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคทุกเพศ-ทุกวัย  เป็นอาหารกินเล่นยอดนิยมที่อยู่คู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน ด้วยกรรมวิธีในการถนอมอาหารแบบภูมิปัญญาชาวบ้าน โดยนำผลไม้ที่เหลือจากการขายหรือกินไม่หมด มาสร้างสรรค์เป็นเมนูใหม่ ๆ อร่อยและได้รสชาติที่แปลกใหม่ยิ่งกว่าเดิม นอกจากนี้ยังสามารถนำไปทำขาย สร้างเป็นรายได้เสริม หรือรายได้หลักได้อีกด้วย หากใครได้ผ่านมาบริเวณตลาดชุมชนเจริญสุขในช่วงนี้จะพบกับมะขามยักษ์ฝักใหญ่ แช่อิ่มสีเหลืองทองน่ารับประทาน จากการสอบถาม นางสำราญ ชอบสุข และนางอรพิน ออดไธสง แม่ค้าในตลาดชุมชนเจริญสุข ได้ให้ข้อมูลว่าตั้งแต่ต้นเดือนพฤศจิกายน จะมีชาวบ้านเก็บมะขามแก่นำไปแกะเปลือกทำความสะอาดและนำมาขายให้เป็นประจำ มีทั้งชาวบ้านในตำบลเจริญสุขและตำบลใกล้เคียง มีทั้งมะขามบ้านและมะขามยักษ์ ซึ่งตนได้รับซื้อไว้ในราคาที่แตกต่างกัน โดยมะขามบ้านแกะเปลือกแล้วจะรับซื้อในราคา กิโลกรัมละ 25 บาท ส่วนมะขามยักษ์แกะเปลือกแล้วรับซื้อในราคากิโลกรัมละ 40 บาท เมื่อได้รับมะขามจากชาวบ้านแล้ว นางสำราญ ชอบสุข และนางอรพิน ออดไธสง จะนำไปแช่อิ่มเป็นเวลา 3 วัน ให้มีรสชาติกรอบ อร่อย จึงจะนำมาวางขายที่ตลาดชุมชนเจริญสุข มะขามบ้านแช่อิ่มขายราคากิโลกรัมละ 100 บาท มะขามยักษ์แช่อิ่มขายกิโลกรัมละ 120 บาท และมีแบ่งขายแบบถุง ถุงละ 20 บาท ถือเป็นพืชที่สร้างรายได้ในครัวเรือน

มะขามเปรี้ยวยักษ์ถือเป็นมะขามเปรี้ยวที่มีพันธุ์ฝักใหญ่และติดผลในระยะยาว หลังจากปลูกเป็นระยะเวลา 3 ปี ก็จะติดฝักและเพิ่มผลผลิตไปเรื่อยๆ ตามอายุและความสมบูรณ์ของต้น

ลักษณะของมะขามเปรี้ยวยักษ์

ต้นจะเป็นทรงพุ่มเตี้ย ฝักจะมีลักษณะโค้งคล้ายดาบ โดยฝักดิบจะมีน้ำหนัก 3-5 ฝัก ต่อ 1 กิโลกรัม ฝักสุกจะมีน้ำหนัก 14-18 ฝัก ต่อ 1 กิโลกรัม และรสชาติจะมีความเปรี้ยวมากกว่ามะขามบ้านธรรมดา 2-3 เท่า เลยทีเดียว เทคนิคการสังเกตมะขามว่าเก็บผลผลิตได้หรือยังให้สังเกตได้จากสีของเปลือกจะมีสีน้ำตาลนวลๆหรือน้ำตาลเหลือง ใช้นิ้วดีดเบาๆเมื่อสุกแล้วจะมีเสียงกลวงๆถ้ายังไม่สุกจะมีเสียงแน่นๆ และในฝักที่สุกแล้วเมื่อขูดผิวเปลือกออกมาฝักจะไม่มีรอย

การปลูกมะขามยักษ์

ควรปลูกในช่วงต้นฤดูฝน เว้นระยะในการปลูก 8*8 เมตร สำหรับพื้นที่ 1 ไร่ จะสามารถปลูกได้ 25 ต้นมะขามเปรี้ยวยักษ์ถือเป็นพืชที่ปลูกง่ายทนแดดทนฝนทนแล้งได้ดี โดยมะขาวเปรี้ยวจะสลัดใบทิ้งในช่วง มีนาคม-เมษายน แต่หลังจากได้รับน้ำในช่วงต้นฤดูฝนมะขามเปียกจะแตกใบอ่อนอีกครั้งและจะติดดอกออกฝักได้ดี

เตรียมหลุมปลูกมะขามยักษ์

ขุดดินกว้างลึก 50*50 นำปุ๋ยคุกและเศษหญ้ารองก้นหลุม ถ้าหากแล้งให้นำกากมะพร้าวชิ้นใหญ่รองก้นหลุมด้วย แล้วเทดินตามลงไปเล็กน้อยแล้วจึงค่อยนำต้นมะขามยักษ์ลงปลูก โดยให้หาไม้ช่วยค้ำต้นด้วย รดน้ำวันละหนึ่งครั้งในช่วงแรก และช่วงปลูกได้หลัง 6 เดือน ให้บำรุงด้วยการใส่ปุ๋ยปุ๋ยคอก 100 กรัม/1ต้น และเพิ่มปริมาณในปีต่อไป 200-300 กรัม ตามลำดับปี และปีต่อไปให้เพิ่มปุ๋ยตามขนาดต้น

การดูแลรักษาต้นมะขาม

ในช่วง 2-3 ปีหลัง ถ้าต้องการเร่งให้มะขามรีบติดฝักให้หยุดให้น้ำและปุ๋ย ให้ต้นสลัดใบในช่วงฤดูร้อนหลังจากนั้นมะขามจะเริ่มแตกใบอ่อนและดอกออกมาและจะติดฝักได้ดี หลังจากนั้นจึงค่อยให้ปุ๋ยบำรุงและน้ำอย่างเต็มที่ พยายามเด็ดออกและฝักอ่อนทิ้งไปบ้างอย่าให้เยอะเกินไปเพราะอาจทำให้ต้นมะขามโทรมได้

 โรคของมะขามเปรี้ยวยักษ์

สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ แ ม ล ง มากัดกินใบอ่อนและโรคราแป้งขามักพบได้บ่อยในมะขาวทุกสายพันธุ์ มักจะเกิดในช่วงที่มีอากาศแห้งและเย็นโดยจะทำให้ต้นมะขามออกดอกและฝักได้น้อยลงและต้นทรุดโทรม วิธีแก้คือใช้กำมะถันผลฉีดพ่น1-2ครั้ง ก็เป็นอันใช้ได้ www.fourfarm.com

วิธีทำมะขามแช่อิ่ม

เมนูผลไม้แช่อิ่ม มะขามเปรี้ยวยักษ์สด ๆ ดองเกลือก่อน แล้วนำมาแช่อิ่ม อร่อยเปรี้ยวเค็มหวานครบรส ถนอมอาหารไว้กินนาน ๆ พร้อมวิธีทำน้ำมะขามอร่อยชื่นใจ

วัตถุดิบ

มะขามเปรี้ยวดิบยักษ์ 3 กิโลกรัม

เกลือ 80 กรัม

น้ำปูนใส 2 ลิตร

น้ำสะอาด

ส่วนผสมน้ำแช่อิ่ม

น้ำสะอาด 1500 มิลลิลิตร

น้ำตาล 800 กรัม

เกลือ 1 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ

เริ่มจาก ต้มน้ำให้เดือดในหม้อต้ม แล้วนำมะขามไปต้มประมาณ 10-15 วินาที เพื่อให้แกะเปลือกมะขามออกจากฝักได้ง่าย แล้วพักไว้ในน้ำเย็น สักเกตุที่สีของเปลือก เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาล

นำมะขามที่ได้มาแช่ในน้ำเกลือ เพื่อให้มะขามไม่ดำ แล้วแกะมะขามกันได้เลย โดยใช้มีดแกะเปลือก และรกมะขามออกไป

เมื่อปลอกเปลือกเสร็จแล้ว ก็พักไว้ให้เสด็จน้ำ และแช่น้ำเกลือทิ้งไว้ 1 คืน โดยปิดฝาไว้

เมื่อแช่ทิ้งไว้ตามกำหนดแล้ว ก็นำไปล้างน้ำออก แล้วนำมาแช่ไว้ในน้ำปูนใส อีก 1 คืน ให้มะขามจมน้ำปูนใส

ทำน้ำเชื่อม โดยละลายน้ำตาลในน้ำเดือด แล้วแยกน้ำเชื่อมออกเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กัน โดยผสมสีผสมอาหาร อย่างละสีลงไป โดยหม้อที่ 1 ใส่สีเขียว หม้อที่ 2 ใส่สี เหลือง

แยกมะขามออกเป็น 2 กล่อง แล้วนำไปแช่น้ำเชื่อม ปิดฝา จากนั้น พักไว้ในตู้เย็น 2-3 คืน ระหว่างที่รอ ต้องคอยหมั่นคนมะขามที่ลอยขึ้นมาจากน้ำเชื่อมเพื่อให้มะขามจมน้ำ หมั่นคนทุกวัน

เมื่อครบ 2 คืน จะได้มะขามแช่อิ่มตามที่ต้องการ พร้อมเสิร์ฟ

เคล็ดลับ : ควรเลือกมะขามเปรี้ยวฝักใหญ่ที่แก่ เพราะจะทำให้แกะเม็ดออกได้ง่าย www.sgethai.com

มะขามแช่อิ่ม ที่ข้าพเจ้าได้พบในการลงพื้นที่ครั้งนี้มีสีเหลืองทองฝักสวย กรอบ รสชาติหวานอมเปรี้ยว น่ารับประทาน หากนำไปใส่บรรจุภัณฑ์ที่มีความสวยงามและโดดเด่นอาจจะพัฒนาไปเป็นของฝากประจำชุมชนเจริญสุขได้ ทั้งนี้ข้าพเจ้าขอขอบคุณผู้นำชุมชนและชาวบ้านตำบลเจริญสุขที่ให้ความร่วมมือในการลงพื้นที่ปฏิบัติงานในครั้งนี้ และขอบคุณมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ที่ให้โอกาสข้าพเจ้าได้เข้ามาปฏิบัติงานร่วมกับชุมชน

แหล่งอ้างอิง

ลักษณะของมะขามเปรี้ยวยักษ์,การปลูกมะขามยักษ์,โรคของมะขามเปรี้ยวยักษ์

สืบค้าเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2564 https://www.fourfarm.com

วิธีทำมะขามแช่อิ่ม

สืบค้าเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2564 https://www.sgethai.com

 

อื่นๆ

เมนู