ข้าพเจ้าผู้ปฎิบัติงาน โครงการ U2T ภูมิภัทร ทองทัพไทย จะรายงานการลงพื้นที่ทำกิจกรรมเมื่อเดือนสิงหาคม ต่อเนื่องจนเดือนกันยายนในส่วนกิจกกรมต่อมาในวันที่ 21 สิงหาคม 2564 กิจกกรมการปลูกต้นไม้ ณ บ้านโคกว่าน โดยกิจกกรรมนี้ได้ร่วมกันระหว่างฝ่ายปกครองท้องถิ่น ชาวบ้าน เเละ มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์ ในกิจกรรมนี้มีการปลูกต้นไม้และหญ้าแฝก โดยต้นไม้ที่ปลูกนั้นจะมีหลายชนิด โดยยกตัวอย่าง ไม้สัก โดยจะมีคุณสมบัติและคุณประโยชน์ดังนี้
เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ผลัดใบในฤดูร้อน ลำต้นเปลาตรงเปลือกเรียบหรือแตกเป็นร่องเล็ก ๆ สีเทา โคนเป็นพูพอนต่ำ ๆ เรือนยอดเป็นพุ่มทรงกลมค่อนข้างทึบ เปลือกสีเทา เรียบ หรือแตกเป็นร่องตื้นตามความยาวลำต้น ขึ้นเป็นหมู่ในป่าเบญจพรรณทางภาคเหนือ บางส่วนในภาคกลางและภาคตะวันตก มีอยู่บ้างทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สักมักจะได้รับความเข้าใจผิดเสมอว่าเป็นไม้เนื้อแข็งเนื่องจากว่ามันมีลักษณะพิเศษที่เป็นไม้เนื้ออ่อนที่มีความทนทานกว่าไม้เนื้อแข็งหลาย ๆ ชนิด ชื่อสามัญอื่นอื่น: เซบ่ายี้, ปีฮือ, ปายี้, เป้อยี สีขายขนมเส้น

  • ลำต้น : เป็นเปลาตรงเปลือกเรียบหรือแตกเป็นร่องเล็ก ๆ สีเทา โคนเป็นพูพอนต่ำ ๆ
  • ใบ : เป็นใบเดี่ยวใหญ่มาก ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ปลายใบแหลมโคนมน ยาว 25 – 30 เซนติเมตร กว้างเกือบเท่ายาว ใบของต้นอ่อนจะใหญ่กว่า นี้มาก ผิวใบขนสากคายสีเขียวเข้ม ขยี้ใบสดจะมีสีแดงเหมือนเลือด มีการสลัดใบทิ้งเมื่อถึงฤดูหนาว
  • ดอก  : มีขนาดเล็ก สีขาวนวลออกเป็นช่อตาม ปลายกิ่ง ออกดอกและเป็นผลเดือน มิถุนายน – ตุลาคม
  • ผล  : เป็นผลแห้งค่อนข้างกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 เซนติเมตร เปลือกแข็ง ภายในมี 1 – 3 เมล็ด
    ประโยชน์
    ใบนำมาต้มกับน้ำรับประทานเป็นยาลดระดับน้ำตาลในเลือด (ใบ) เนื้อไม้และใบมีรสเผ็ดเล็กน้อย สรรพคุณเป็นยาบำรุงโลหิต (เนื้อไม้,ใบ) ใบมีรสเผ็ดเล็กน้อย มีสรรพคุณเป็นยาแก้พิษโลหิต (ใบ) ช่วยแก้อาการอ่อนเพลีย (เนื้อไม้) เปลือกไม้มีสรรพคุณแก้อาการปวดศีรษะ (เปลือกไม้) เมล็ดใช้เป็นยารักษาโรคตา (เมล็ด) ใบใช้ทำเป็นยาอมแก้เจ็บคอ (ใบ) ช่วยแก้ไข้ คุมธาตุในร่างกาย (เนื้อไม้) เนื้อไม้ใช้รับประทานเป็นยาขับลมได้ดีมาก ส่วนใบก็มีสรรพคุณเป็นยาขับลมเช่นกัน (เนื้อไม้,ใบ) เนื้อไม้มีสรรพคุณเป็นยาขับพยาธิ (เนื้อไม้) เนื้อไม้ ใบ และดอกมีสรรพคุณเป็นยาขับปัสสาวะ (เนื้อไม้,ใบ,ดอก) ใบใช้เป็นยาแก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ (ใบ) ช่วยรักษาประจำเดือนไม่ปกติ (ใบ) ช่วยรักษาโรคผิวหนัง (เนื้อไม้) เปลือกมีสรรพคุณเป็นยาฝาดสมาน (เปลือก) เปลือกไม้มีสรรพคุช่วยบรรเทาอาการบวม (เปลือกไม้) ส่วนเนื้อไม้มีสรรพคุณเป็นยาแก้บวม (เนื้อไม้) ช่วยแก้ลมในกระดูก (เนื้อไม้)
    เเละต่อมาการปลูกหญ้าแฝก จะมีคุณสมบัติและคุณประโยชน์ดังนี้
    (ชื่อวิทยาศาสตร์Chrysopogon zizanioides) เป็นพืชที่มีระบบรากลึกและแผ่กระจายลงไปในดินตรงๆ เป็นพืชที่มีอายุได้หลายปี ขึ้นเป็นกอแน่น มีใบเป็นรูปขอบขนานแคบปลายขอบแหลม ยาว 35-80 เซนติเมตร มีส่วนกว้าง 5-9 มิลลิเมตร สามารถขยายพันธุ์ที่ได้ผลรวดเร็ว โดยการแตกหน่อจากลำต้นใต้ดิน ในบางโอกาสสามารถแตกแขนงและรากออกในส่วนของก้านช่อดอกได้ เมื่อหญ้าแฝกโน้มลงดินทำให้มีการเจริญเติบโตเป็นกอหญ้าแฝกใหม่ได้ หญ้าแฝกมีอยู่ 2 สายพันธุ์คือ

    • หญ้าแฝกดอน รากไม่มีกลิ่น, ใบโค้งงอ, สูงประมาณ 100-157 เซนติเมตร ได้แก่ พันธุ์ราชบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ร้อยเอ็ด กำแพงเพชร 1 นครสวรรค์ และเลย
    • หญ้าแฝกลุ่ม ได้แก่ พันธุ์สุราษฎร์ธานี กำแพงเพชร 2 ศรีลังกา สงขลา 3 และพระราชทาน ฯลฯ
    • หญ้าแฝกหอม มีรากที่มีกลิ่นหอม, ใบยาวตั้งตรง, สูงประมาณ 150-200 เซนติเมตร

    หญ้าแฝกกับการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม

    การที่หญ้าแฝกได้รับการนำมาใช้ปลูกในการอนุรักษ์ดิน และน้ำ เนื่องมาจากมีลักษณะเด่นหลายประการ คือ มีการแตกหน่อรวมเป็นกอ เบียดกันแน่น ไม่แผ่ขยายด้านข้าง มีการแตกหน่อ และใบใหม่ ไม่ต้องดูแลมาก หญ้าแฝกมีข้อที่ลำต้นถี่ ขยายพันธุ์โดยใช้หน่อได้ตลอดปี ส่วนใหญ่ไม่ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ทำให้ควบคุมการแพร่ขยายได้ มีใบยาว ตัด และแตกใหม่ง่าย แข็งแรง และทนต่อการย่อยสลาย ระบบรากยาว สานกันแน่น และช่วยอุ้มน้ำ บริเวณรากเป็นที่อาศัยของจุลินทรีย์ ปรับตัวกับสภาพต่าง ๆ ได้ดี ทนทานต่อโรคพืชทั่วไป

    การปลูกหญ้าแฝกส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นในเรื่องการอนุรักษ์ดินและน้ำ ลดการชะล้างพังทลายของดิน การช่วยเก็บกักตะกอนดินในพื้นที่ลาดชัน แต่จากผลของการวิจัยยพบว่า หญ้าแฝกยังมีลักษณะในด้านการฟื้นฟูทรัพยากรดินด้วย ซึ่งช่วยให้ดินมีศักยภาพในการให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น การปลูกหญ้าแฝกในพื้นที่ดินเสื่อมโทรม หรือพื้นที่ดินมีปัญหา จึงมีส่วนช่วยฟื้นฟู และปรับปรุงดินให้มีสภาพดีขึ้น เนื่องจากผลของอินทรียวัตถุที่เพิ่มขึ้น และกิจกรรมของจุลินทรีย์บริเวณรากหญ้าแฝก รวมทั้งการมีความชื้นที่ยาวนานขึ้น สภาพดินจึงมีการพัฒนา และความอุดมสมบูรณ์เพิ่มขึ้นเป็นลำดับ

    ในด้านการรักษาสภาพแวดล้อมหญ้าแฝกเจริญเติบโตได้ในสภาพดินที่มีโลหะหนัก ลักษณะดังกล่าวจึงมีการนำหญ้าแฝกมาปลูกเพื่อใช้บำบัดน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมบางประเภท และดูดซับโลหะหนักจากดิน สำหรับวิธีการที่นำหญ้าแฝกไปปลูกเพื่อจุดประสงค์ในการรักษาสภาพแวดล้อม ได้แก่ การปลูกหญ้าแฝกรอบขอบบ่อบำบัดน้ำทิ้งเพื่อให้หญ้าแฝกช่วยดูดซับโลหะหนักบางชนิด การปลูกหญ้าแฝก เพื่อดูดซับโลหะหนักจากดิน การปลูกหญ้าแฝกแล้วให้น้ำทิ้งไหลผ่านในอัตราการไหลที่เหมาะสม

    ทั้งนี้จุดประสงค์ของกิจกรรมนี้เพื่อให้มีคุณูปการต่อสาธารณะประโยชน์ดังนี้

  • เพื่อให้ในพื้นที่มีพื้นที่สีเขียวที่ยั่งยืน
  • เพื่อเป็นพื้นที่ที่สามารถเป็นสถาที่ท่องเที่ยวได้ในอนาคต
  • เพื่อให้ชุมชนได้ร่วมกันกับองค์กรในชุมชน มหาวิทยาลัย วัด เพื่อเป็นการสานความสามัคคีต่อกัน เป็นต้น

เเละต่อมาแบบฟอร์ม 06 เป็นแบบฟอร์มสำรวจ โควิด สำหรับที่พักอาศัย ตลาด ศาสนสถาน และโรงเรียน ในตำบลหนองโสน ของข้าพเจ้าเป็นการกรอกแบบฟอร์มสำหรับวัด สถานศึกษา ตลาด  และในวันที่ 9 กันยายน พี่ๆในทีมงานผู้ปฏิบัติงานก็ได้แจ้งมาว่าในวันที่ 12 ให้ผู้ปฏิบัติงานทุกคนลงพื้นที่ไปยังศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง  โนนตะโก บ้านโคกว่าน แต่ข้าพเจ้าไม่ได้ไปลงพื้นที่ร่วมทำกิจกรรมกับทีมงานผู้ปฏิบัติงานในครั้งนี้เพราะข้าพเจ้าติดภาระกิจการสอบ(ปลายภาคเรียนที่ 1/2564) ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ และในทั้งนี้ตัวข้าพเจ้าเองก็ยังลงพื้นที่ปฏิบัติงานได้ไม่เต็มที่เพราะสถานการณ์โควิด-19ยังมีการระบาดอยู่ ก็ทำการลงข้อมูลแบบฟอร์ม 06 และลงข้อมูลในแอป U2T ไปก่อนจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย

สรุป

โดยตลอดเดือนเเละตลอดการลงพื่นที่ที่ผ่านมาข้าพเจ้าได้เห็นถึงพัฒนาการทางด้านโครงการไปในทางที่ดีขึ้น ในด้านการร่วมเเรงรร่วมใจระหว่างผู้ปฏิบัติงานกับชุมชนทำให้การลงพื้นที่ในเเต่ลงครั้งผ่านไปด้วยดี ละสิ่งที่สะท้อนให้เห็นในโครงการ U2T สะท้อนให้เห็นถึงการที่ผู้ปฎิบัติงานทุกคนมีความมุ่งมั่นในการบันทึกข้อมูลและทำแผนการปฎิบัติงานเพื่อนำไปพัฒนาตำบล ตามเจตนารมณ์ของโครงการณ์ เป็นต้น อีกทั้งการเก็บข้อมูลนั้นจะเป็น BIG DATA ที่สำคัญต่อมาที่ทำให้องค์กรส่วนท้องถิ่นมาพัฒนาท้องถิ่นอีกต่อไปในอนาคต 

ขอขอบพระคุณครับ

อื่นๆ

เมนู