หลักสูตร: HS04 โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ 1 ตำบล 1 มหาวิทยาลัย จากมหาวิทยาลัยสู่ตำบลเพื่อสร้างรากแก้วให้ประเทศ  มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ประจำเดือน กันยายน

ข้าพเจ้า นายราเมศ คะเชนทร์กูล ผู้ปฏิบัติงาน ประเภทประชาชน รับผิดชอบการดำเนินงานในเขตพื้นที่ตำบลผไทรินทร์ อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ได้เข้าร่วมประชุมผ่านระบบออนไลน์ ในหัวข้อการออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมและดำเนินการลงพื้นที่เพื่อติดตามผลการดำเนินงานในชุมชนพร้อมกับการศึกษาวิธีการสานตะกร้าจากหวายเทียม ซึ่งมีรายละเอียดการปฏิบัติงานดังต่อไปนี้

เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2564 เวลา 9.00 น.ข้าพเจ้าพร้อมด้วยทีมผู้ปฏิบัติงานตำบลผไทรินทร์ ได้เข้าร่วมประชุมผ่านระบบ Goolgle meet โดยมีวิทยากรที่ให้ความรู้ 2 ท่าน ได้แก่ 1.อาจารย์ ดร.สินีนาฏ รามฤทธิ์  2.คุณอริสรา เภสัชชา  ผู้อำนวยการกองสวัสดิการสังคม ประจำองค์การบริหารส่วนตำบลผไทรินทร์  รายละเอียดจากการประชุม  อาจารย์ชมพู   อิสริยาวัฒน์ ได้ชี้แจงเป้าหมายหลักของการดำเนินโครงการเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดทำหลักสูตรเรื่องการทำโครงตะกร้าจากไม้ไผ่, การออกแบบทำลวดลายของตะกร้าหวายเทียม โดยจะเก็บรักษาข้อมูลที่ได้จากการจัดทำไว้ที่องค์การบริหารส่วนตำบลผไทรินทร์  มีวัตถุประสงค์เพื่อให้บุคคลหรือกลุ่มผู้คนที่มีความสนใจต้องการเรียนรู้ได้เข้ามาสืบค้นข้อมูลและนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ รวมถึงการจัดอบรมสัมมนา  การจัดหางบประมาณในการซื้อวัสดุอุปกรณ์เพื่อใช้ในการดำเนินโครงการให้มีความคืบหน้าสามารถวัดผลได้ และประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย ส่วนรายละเอียดข้อมูลเรื่องการออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม โดยวิทยากรท่านแรกคือ อาจารย์ ดร.สินีนาฏ รามฤทธิ์ ได้นำเสนอแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้านจักสาน โดยนำรูปแบบของสินค้าที่ผลิตจากไม้ไผ่หลากหลายรูปแบบ เริ่มจากแบบทั่วไปที่คุ้นเคย เช่น แคร่ สุ่ม กระติบข้าว เป็นต้น พัฒนาขึ้นมาให้เป็นไม้ไผ่สารพัดประโยชน์นำมาประยุกต์ใช้ให้หลากหลายมากขึ้น การนำนวัตกรรมเข้ามาร่วมในการผลิตให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆด้วยเช่น พวงมาลัยรถยนต์จากไม้ไผ่, กรอบแว่นตาจากไม้ไผ่ รวมถึงอุปกรณ์เครื่องตกแต่งต่างๆจากไม้ไผ่ที่มีความสวยงามอย่างมาก  ในด้านของผลิตภัณฑ์ตะกร้าจักสาน มีการนำวัตถุดิบอื่นๆเข้ามาประกอบเป็นชิ้นส่วนของใบตะกร้า เช่น ใช้ผ้ามาทำเป็นลวดลายให้มีความสวยงาม การใช้หนังมาทำเป็นหูจับของใบตะกร้าเพื่อเพิ่มมูลค่าให้สูงขึ้น

แนวคิดในการออกแบบลวดลายในใบตะกร้า

1.ลวดลายที่มาจากธรรมชาติ ได้แก่ ดอกไม้ สัตว์ ผลไม้ การออกแบบลวดลาย เช่น ลายดอกไม้ควรมีลายเล็กๆแซมเข้าไปด้วยเพื่อไม่ให้ลายดูแน่นจนเกินไป  2.ลวดลายที่มาจากสิ่งของเครื่องใช้ เช่น ลายตะขอ ลายโซ่ ลายบันได ลายกุญแจ  3.ลวดลายจากความเชื่อทางศาสนาและจินตนาการในวรรณคดี เช่น ลายปราสาท ลายนาค ลายสิงค์ ลายหงส์  4.ลายประดิษฐ์หรือลายผสม เป็นลายที่เกิดจากเทคนิคการผสมผสานให้เกิดลายใหม่ เช่น ตัวอักษร รูปทรงอิสระ ลายตามเทศกาล เช่นวาเลนไทน์ทำเป็นรูปดอกกุหลาบหรือหัวใจ  งานเกษียนอายุราชการ โดยทำเป็นชื่อของตัวบุคคล

แนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตะกร้าจักสาน

1.รูปแบบที่แปลกใหม่  2.มีฟังก์ชั่นการใช้งานที่หลากหลาย  3.การผสมผสานวัสดุ เช่น การนำผ้า หนัง มาใช้ร่วม  4.ลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์และสะดุดตา  5.มีชุดคอลเล็กชั่นหลายสี เช่น รูปแบบลายเดียวกันแต่คนละสี  6.มีชุดคอลเล็กชั่นที่หลายขนาด เช่น ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่  7.เพิ่มเทคนิคการตกแต่ง เช่น เทคนิคเดคูพาจ ผ้าลูกไม้  8.การนำเสนอที่น่าสนใจ เช่น การขายออนไลน์ต้องจัดองค์ประกอบ มีฉากประกอบหรือมีสิ่งของมาประกอบ  9.การจับคู่โทนสี ให้มีความสัมพันธ์กันไม่ขัดหรือแย้งกัน  10.การผสมผสานสี การกระจายสีและการประยุกต์ใช้งาน  11.หวายเทียมสามารถประยุกต์เป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆได้ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ การออกแบบลวดลายโทนสี ขาว-ดำ จะสามารถจำหน่ายได้ตลอด อาทิเช่นนำไปใช้ในร้านอาหาร  ในส่วนของ วิทยากรท่านที่สอง คุณอริสรา เภสัชชา ได้นำเสนอข้อมูลของการทำโครงตะกร้าของคนในชุมชน ซึ่งตอนนี้ใช้อุปกรณ์และภูมิปัญญาดั้งเดิมในการจัดทำ  ปัจจุบันยังอยู่ในระหว่างการจัดหาอุปกรณ์เพื่อนำมาใช้ในการผลิต ด้านข้อมูลแนวความคิดในการออกแบบลวดลายที่เป็นอัตลักษณ์ของตำบลผไทรินทร์  ได้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปราสาทธรรมศาลา ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลผไทรินทร์ แต่ยังไม่มีข้อมูลรูปร่างของตัวปราสาทที่แท้จริง จะเป็นเพียงรูปร่างจากจินตนาการของผู้เฒ่าผู้แก่ ซึ่งจะได้ทำการสืบค้นข้อมูลในลำดับต่อไป

ในด้านของการศึกษาข้อมูลด้านการออกแบบตะกร้าเพิ่มเติม  ข้าพเจ้าได้ลงพื้นที่ร่วมกับทีมปฏิบัติงาน เมื่อวันที่29 สิงหาคม 2564 และวันที่ 4 กันยายน 2564 ได้เข้าไปศึกษาข้อมูล ณ  บ้านเลขที่ 103 บ้านโคกงิ้วใหม่ หมู่ที่16 ตำบลผไทรินทร์ อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อสอบถามข้อมูลด้านการออกแบบลวดลายของใบตะกร้าจากคุณป้าทองนาค ชนะนาญ ซึ่งเป็นสามาชิกในกลุ่มผู้ผลิตตะกร้าหวายเทียมของตำบลผไทรินทร์ โดยท่านได้ให้ข้อมูลว่ายังไม่ได้ออกแบบลายใหม่ๆ ส่วนใหญ่ทำจากตัวอย่างที่มีอยู่ทั่วไป ซึ่งข้าพเจ้าได้สำเนาเอกสารแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตะกร้าจักสานที่ได้จากการประชุมเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2564 นำไปมอบให้กับท่านไว้ศึกษา เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานอีกทางหนึ่งด้วย พร้อมกันนี้ข้าพเจ้ายังได้ลงมือทดลองสานตะกร้าจากหวายเทียมด้วยตนเอง โดยมีคุณป้าทองนาค ชนะนาญ เป็นผู้สอน จากการลงมือปฏิบัติจริง พบว่ามีลักษณะของการสานที่ถือว่าไม่ง่ายและไม่ยากจนเกินไป ต้องใช้การเรียนรู้และความเข้าใจในการสาน เช่น การทำลวดลายแต่ละลายจะต้องนับเส้นตั้งเพื่อสอดหวายเทียมให้ตรงช่อง หากผิดเพียงช่องเดียวก็จะทำให้การสานผิดทั้งหมดและจะต้องรื้อหวายเทียมออกแล้วสานใหม่จนกว่าจะถูกต้อง ที่สำคัญเป็นการปฏิบัติงานที่ต้องใช้สมาธิและความอดทนอยู่พอสมควร

สรุปผลการลงพื้นที่ ตำบลผไทรินทร์ ประจำเดือน กันยายน

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19  ในปัจจุบัน ส่งผลกระทบต่อการลงพื้นที่ของผู้ปฏิบัติงานเป็นอย่างมาก ไม่สามารถลงพื้นที่พร้อมกันเป็นกลุ่มใหญ่ได้  ทางทีมผู้ปฏิบัติงานได้มีการปรึกษาหารือร่วมกัน โดยจะลงพื้นที่คราวละไม่เกิน5คน หมุนเวียนกันไปและต้องปฏิบัติตนตามมาตรการป้องกันของกระทรวงสาธารณสุขและชุมชนโดยเคร่งครัด  ในส่วนของการประชุมทีมผู้ปฏิบัติงานร่วมกับอาจารย์ประจำหลักสูตร ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตะกร้าจักสานนั้น ข้าพเจ้ารู้สึกประทับใจกับข้อมูลและรูปภาพผลิตภัณฑ์ใหม่ๆเป็นอย่างมาก ทำให้ทราบถึงแนวคิดและแนวทางในการพัฒนาและสามารถนำความรู้ที่ได้ไปสื่อสารให้กับผู้ผลิตตะกร้าในชุมชนให้เกิดการพัฒนาของผลิตภัณฑ์จักสานได้อีกทางหนึ่ง  ด้านอัตลักษณ์ของตำบลผไทรินทร์ ซึ่งคุณอริสรา ให้ข้อมูลเกี่ยวกับปราสาทธรรมศาลานั้น ข้าพเจ้าได้ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจาก Goolgle พบว่า ตัวปราสาทตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านสำโรงใหม่ หมู่ที่ 15 มีชื่อว่า ปราสาทบ้านสำโรง จากสภาพในปัจจุบันเกิดการผุพังไปตามกาลเวลา ไม่เหลือเค้าโครงของตัวปราสาทแล้ว แต่ยังมีร่องรอยของหินที่เป็นส่วนประกอบของตัวปราสาทอยู่บ้าง

ในด้านของการลงพื้นที่ศึกษาข้อมูลการผลิตตะกร้าเพิ่มเติม ข้าพเจ้าได้นำเอกสารเกี่ยวกับความรู้ด้านแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานเพื่อมอบให้กับตัวแทนกลุ่มผู้ผลิตตะกร้าหวายเทียมตำบลผไทรินทร์ ในการใช้เพื่อศึกษาเพิ่มเติมความรู้และนำไปประยุกต์ใช้ในการทำงานให้เกิดการพัฒนาของผลิตภัณฑ์ และจากที่ข้าพเจ้าได้ลงมือสานตะกร้าหวายเทียม พบว่าในกระบวนการผลิตนั้น จะต้องใช้ความรู้,ความเข้าใจ ,ความชำนาญ ในการสานตะกร้า  ที่สำคัญข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นการฝึกสมาธิและฝึกความอดทนได้อย่างดี กว่าที่จะได้ตะกร้ามาในแต่ละใบ

ทั้งนี้ในเดือน กันยายน 2564 ข้าพเจ้ายังได้เรียนรู้เพิ่มเติมจากการอบรมออนไลน์ผ่านระบบ Thai Mooc หัวข้อ “คนสร้างอาชีพ”และด้านการตลาด หัวข้อ “สำรับการเงินสามัญประจำบ้าน” เพื่อนำความรู้ที่ได้รับมาพัฒนาตนเองให้เกิดประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตประจำวันให้ดียิ่งๆขึ้นไป

อื่นๆ

เมนู