1. หน้าแรก
  2. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
  3. HS06 - ตำบลแสลงพัน อำเภอลำปลายมาศ
  4. บทความประจำเดือน กันยายน 2564 HS06-กิจกรรมส่งเสริมการแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้าและติดตามโรงเรือนเพาะเห็ด ณ บ้านหนองตาดตามุ่ง ตำบลแสลงพัน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

บทความประจำเดือน กันยายน 2564 HS06-กิจกรรมส่งเสริมการแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้าและติดตามโรงเรือนเพาะเห็ด ณ บ้านหนองตาดตามุ่ง ตำบลแสลงพัน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

บทความประจำเดือนกันยายน 2564

หลักสูตร: HS06 โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตําบลแบบบูรณาการ 1 ตําบล 1 มหาวิทยาลัย จาก มหาวิทยาลัยสูตรตําบลเพื่อสร้างรากแก้วให้ประเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ประจําเดือน กันยายน

ข้าพเจ้า นางศุภาณัน ริชาร์ดส ผู้ปฏิบัติงาน ประเภทประชาชน รับผิดชอบการดำเนินงานในเขต พื้นที่ตำบลแสลงพัน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

ในเดือนสิงหาคมถึงเดือนกันยายนนี้ได้มีคำสั่งจังหวัดบุรีรัมย์ให้สถาบันการศึกษาไม่ว่าโรงเรียน และสถาบันอุดมศึกษา ทั้งภาครัฐและเอกชน และสถาบันกวดวิชา ในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ งดการเรียน การสอน การสอบ การฝึกอบรม เนื่องจากปัจจุบันสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19) ยังมีผู้ติดเชื้อสะสมและติดเชื้อรายใหม่ภายในประเทศ อยู่อัตราที่สูงและยังพบการแพร่ระบาดแบบกลุ่มก้อน ในพื้นที่ที่มีความแออัดหลายพื้นที่ทั่วประเทศ รวมถึงผู้ติดเชื้อได้กระจายตัวออกไปในพื้นที่หลายจังหวัดรวมทั้งในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์อย่างรวดเร็วและอาจทำให้เกิดการติดเชื้อของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกันควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงได้มีคำสั่งจังหวัดบุรีรัมย์ โดยผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์เป็นผู้ออกจดหมายเวียนให้แก่หน่วยงานต่างๆทราบและรับปฎิบัติตามอย่างเคร่งครัดเพื่อลดการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (covid-19)

อย่างไรก็ตามทีมผู้ปฏิบัติงานก็ไม่ได้ท้อถอยต่อการทำงานจึงได้มีการติดตามโรงเรือนเพาะเห็ดของชุมชนบ้านหนองตาดตามุ่งตลอดเวลาโดยวันที่ 20 สิงหาคม 2564 ติดตามการเปิดดอกเห็ดส่วนที่เหลือของบ้านหนองตาดตามุ่ง และวันที่ 21 สิงหาคม 2564  ติดตามการดูแลโรงเรือนเพาะเห็ดเพราะในช่วงนี้อากาศร้อนจัดและมีลมพัดแรงทำให้หน้าเห็ดแห้ง  จึงได้แนะนำให้รดน้ำเช้า เที่ยง เย็น และรดน้ำให้พื้นดินเปียกชุ่มอยู่ตลอดเวลา ตอนนี้พบปัญหาคือหน้าเห็ดแห้งและแข็ง สาเหตุมาจากลมเข้าไปในโรงเรือนได้ การรดน้ำไม่เพียงพอและสภาพอากาศร้อนอบอ้าว ข้าพเจ้าจึงได้แนะนำให้ผู้ดูและโรงเรือนเพาะเห็ดให้หาไพหญ้าคามาปิดเพิ่มตรงฝั่งทิศตะวันออกเพราะแดดสามารถส่องเข้าถึงในโรงเรือนได้ใช้ช่วงเช้าตลอดครึ่งวันซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการทำให้ก้อนเห็ดแห้ง และได้ประชุมหารือทีมผู้ปฏิบัติงานเพื่อสอบถามการทำงานในเดือนกันยายน โดยได้ชี้แจงว่าให้กลุ่มที่มีโรงเรือนได้เข้าไปช่วยดูและเห็ดและรดน้ำเห็ดช่วยผู้ดูแลโรงเรือนประจำอาทิตย์ละหนึ่งครั้ง และจัดทำคลิปสั้นๆตอนรดน้ำเห็ด การเก็บเห็ดเพื่อส่งให้ผู้ปฏิบัติงานของหมู่บ้านนั้นๆ และหารือเกี่ยวกับเรื่องการจะลงไปทำคลิปดูแลเก็บเห็ดร่วมกับอาสาสมัครประจำหมู่บ้านสักครั้ง เป็นการติดตามโดยลงพื้นที่จริงเพื่อทราบความก้าวหน้าของการดูแลโรงเรือนของอาสาสมัครในชุมชนเพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายของหลักสูตรที่วางไว้เพื่อพัฒนาไปสู่กานแปรรูปเห็ดได้อย่างยั่งยืน พร้อมทั้งหารือว่าจะไปเยี่ยมนาเกษตรกรอินทรีย์ของอาสาสมัครทึ่บ้านบุขี้เหล็กพัฒนาเพื่อจะได้นำมาถ่ายทอดให้อาสาในชุมชนต่อไป

ข้าพเจ้าได้เข้าร่วมประชุมทาง ออนไลน์กับอาจารย์ประจำหลักสูตรพร้อมด้วยทีมผู้ปฏิบัติงาน จำนวน 3 ครั้ง อย่างเคร่งครัด โดยอาจารย์ประจำหลักสูตรได้มอบหมายภาระงาน ดังนี้

1.จัดทำรายงานผลการดำเนินงานโครงการ รอบแรก (เดือนมีนาคม-กรกฎาคม) 2564 เพื่อจัดทำรูปเล่ม และนำส่งรายงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

2.กิจกรรมการส่งเสริมตลาดและการท่องเที่ยวบนฐานของผลิตภัณฑ์ชุมชนตำบลแสลงพัน

3.กิจกรรมติดตามและให้คำแนะนำประชาชนกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนาและปรับปรุงผลิตภัณฑ์ โดยข้าพเจ้าและทีมงานได้นัดกันลงพื้นที่ในวันที่ 30 สิงหาคม 2564 ณ หมู่บ้านแสลงพัน หมู่ 7 เพื่อถ่ายทอดแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในการแปรรูปเห็ดเป็นไส้กรอกเห็ดวุ้นเส้น ข้าพเจ้านางศุภาณัน ริชาร์ดส เป็นผู้ถ่ายทอดวิธีการทำไส้กอกให้แกอาสาสมัครซึ่งคัดเลือกมาหมู่บ้านละ 2 คนจำนวน 3 หมู่บ้านและรวมผู้ปฏิบัติงานรวมแล้วไม่เกิน 20 คน ได้รับความร่วมมือจากอาสาสมัครประจำหมู่บ้านดีมากและได้เรียนรู้อย่างเต็มที่พร้อมที่จะไปฝึกปฏิบัติเองและหาแหล่งจำหน่ายไส้กรอกเหล็กวุ้นเส้นในชุมชนต่อไป เพราะอาสาสมัครได้ชิมรสชาติไส้กรอกแล้วทุกคนบอกว่าอร่อยสามารถทำขายได้เลย มีวิธีทำดังนี้

ไส้กรอกเห็ดวุ้นเสัน

วัตถุดิบ

1.เห็ดฉีกฝอยนึ่งสุก    600   กรัม

2.หมูบดปนมัน             400   กรัม

3.กระเทียม                    50   กรัม

4.พริกไทยเม็ด               10  กรัม

5.รากผักชี                        3  ราก

6.ผงปรุงรส                 1  ช้อนโต๊ะ

7.เกลือ                 1 ช้อนโต๊ะ

8.ซอสหอย        2  ช้อนโต๊ะ

9.ซีอิีวขาว         1 ช้อนโต๊ะ

10.น้ำตาลทาย    2 ช้อนโต๊ะ

11.วุ้นเส้นสด / ข้าวสวย   500 กรัม

12.ไส้หมูสำหรับยัด   10 กรัม

13.เชือกมัดไส้หรอก  1  ม้วน

วิธีทำ

1.ฉีกเห็ดเป็นชิ้นเล็ก ล้างให้สะอาดนำไปนึ่งสุก 10  นาที ทิ้งไว้ให้เย็น แล้วบีบน้ำออกพอหมาดด้วยผ้าชาวบาง

2.นำพริกไทย รากผักชี และกระเทียมโขลกพอละเอียด

3.นำหมูบดไปคลุกเค้ากับเครื่องปรุงทั้งหมด คลุกเคล้าประมาณ 5 นาที ชิมรสตามใจชอบแล้วยัดไส้ที่เตรียมไว้แล้วมัดเป็นท่อนๆ

4.ทำความสะอาดไส้กรอกแล้วผึ่งลมให้แห้ง  นำมาทอดหรือย่างไฟอ่อนได้

หลังจากเสร็จภารกิจการให้ความรู้แก่อาสาสมัคร ณ บ้านแสลงพันแล้วข้าพเจ้าและทีมงายได้ไปโรงเรือนเพาะเห็ดบ้านหนองตาดตามุ่ง เพื่อทำกิจกรรมเก็บเห็ดนางฟ้ากับกลุ่มอาสาสมัคอีกครั้ง เห็ดออกพร้อมกันจำนวนมากดอกใหญ่และแข็งแรงดี เมื่อเก็บเสร็จก็ตัดขาออกใส่ถุงออกจำหน่ายในการเก็บเห็ดตรั้งนี้ได้เห็ดจำนวน 7.5 กิโลกรัม และสามารถจำหน่ายได้หมดโดยคนในหมู่บ้านและชุมชุนใกล้เคียงได้ช่าวยกันอุดหนุนจนเห็ดหมด นับได้ว่าเป็นการสร้างอาชีพให้กับกลุ่มอาสาสมัครได้จริง และชาวบ้านในชุมชนได้มีส่วนร่วมที่ดีต่อการปฏิบัติงานในครั้งนี้ และยังสามารถฝึกให้คนในชุมชนได้รับผิดชอบงานเป็นส่วนรวมพร้อมมุ่งรู้จักการทำบัญชีรายรับ-รายได้ เพื่อป้องกันเงินสูญหายได้ มีดังนี้

เก็บผลิตภัณฑ์และจัดจำหน่าย

 

4.การแปรรูปผลิตภัณฑ์และการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ โจทย์ข้อนี้ข้าพเจ้าได้พาทีมงานได้ปรึกษาหารือกัน ในวันที่ 28  สิงหาคม  2564 และสรุปผลการประชุมทีมงาน U2T ตำบลแสลงพันเบื้องต้น วาระ เรื่องการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเห็ดนางฟ้า เวลา13.00-14.00 น. เพื่อแบ่งกลุ่มนับผิดชอบหาข้อมูลการแปรูปเห็ด มีดังนี้

1.นางศุภาณัน  ริชาร์ดส (ประธานกลุ่ม)

2.นางสาววรัญญา พิมพ์เชื้อ

3.นางสาวศิรินันท์ ฝาสูงเนิน

4.นางสาววนิดา เชาวนกุล

5.นายอภิสิทธิ์ แสงสุข

6.นายหัสวัฒน์ งอยไธสง

 

กลุ่ม บ้านบุขี้เหล็กใหม่พัฒนา เสนอ

1.แหนมเห็ด ส้มเห็ด

2.เห็ดชุบแป้งทอด จากส้มเห็ด

สมาชิก

1.นายเจษฎา กุลสุนทรรัตน์

2.นางสาวดวงฤทัย อัมราสกุลสมบัติ

3.นายบุญเหนือ เครือตา

4.นางสาวเพ็ญนภา ตาชูชาติ

5.นางสาวพัชรี มณีเติม

6.นายศิริพงษ์ เครือจันทร์

 

กลุ่ม บ้านบุก้านตงพัฒนา เสนอ

1.เห็ดทอดกรอบ

2.เห็ดอบแห้ง

3.ข้าวเกรียบเห็ด

สมาชิก

1.นายนิสิต คำหล้า

2.นางสาวธิดา คำหล้า

3.นายสราญจิต อินทิราช

4.นางสาวอารียา วิลาศ

5.นางสาวกาญจนาวดี เคหาห้วย

6.นางสาวรัตน์ชดาพร สร้อยจิต

หมายเหตุ: (ในครั้งต่อไปจะมีการประชุมทีมงานเพื่อเสนอการแปรรูปผลิตภัณฑ์ และเป็นไปตามความต้องการของชุมชน)

ข้าพเจ้าได้ฝึกปฏิบัติการแปรรูปเห็ดเป็นน้ำพริกเห็ดปลาร้าทรงเครื่องได้ฝึกทำที่บ้านของข้าพเจ้าเอง  และน้ำพริกเห็ดปลาร้าอินเตอร์ฝึกทำที่โรงเพาะเห็ดบ้านบุก้านตงพัฒนา พร้อมด้วยทีมผู้ปฏิบัติงานบางส่วนโดยมีรายละเอียดดังนี้

น้ำพริกเห็ดปลาร้าทรงเครื่อง

ส่วนผสม

1.พริกขี้หนูแห้งคั่วโขลกละเอียด 100กรัม

2.หอมหัวเล็กซอยแล้วสับ 75 กรัม

3.กระเทียมสับละเอียด (150 กรัม)

4.ข่าซอยเป็นเส้นฝอยแล้วสับละเอียด ( 20 กรัม)

5.ตะไคร้ชอยตามขวางแล้วสับละเอียด  ( 20 กรัม)

6.กระชายซอยตามขวางแล้วสับละเอียด  ( 20 กรัม)

7.ใบมะกรูดซอยละเอียดตามขวาง  ( 20 กรัม)

8.น้ำมะขามเปียก (200 กรัม)

8.ปลาร้าต้มสุกกรองก้างออก (200 กรัม)

9.น้ำตาลทรายย  ( 50 กรัม)

10.เห็ดป่น   (100 กรัม)

11.น้ำมันพืช  (200 กรัม)

วิธีทำ

1.นำน้ำมันใส่กระทะ ตั้งไฟกลาง พอร้อน นำหอมหัวเล็กซอยลงเจียวให้สุกเหลืองและกรอบ ตักขึ้นให้สะเด็ดน้ำมัน พักไว้

2.เจียวกระเทียมให้สุกเหลืองและกรอบ ตักขึ้น พักไว้ให้สะเด็ดน้ำมัน

3.นำข่าซอย ตะไคร้ซอย กระชายซอย และใบมะกรูดชอยลงทอดรวมกันทั้งสี่ชนิด ทอดจนสุกเหลืองและกรอบ ตักขึ้นพักไว้ให้สะเด็ดน้ำมัน

4.นำน้ำมะชามเปียกและน้ำตาลทรายใส่กระทะ ที่มีน้ำมันที่เหลือจากการทอด ตั้งไฟอ่อน พอส่วนผสมเดือดจึงใส่น้ำปลาร้า ผัดให้ส่วนผสมเดือดและงวดลงเล็กน้อยใ

5.ใส่หอมเจียว กระเทียมเจียว และส่วนผสมในข้อ 3 ลงผัดคลุกเคล้ากับส่วนผสมในข้อ 4 คนให้เข้ากันจึงใส่พริกและเห็ดป่น ผัดให้เข้ากันดี ตักขึ้นใส่ภาชนะ

น้ำพริกเห็ดปลาร้าอินเตอร์

ส่วนผสม

1.พริกขี้หนูแห้งคั่วโขลกละเอียด 200 กรัม

2.หอมหัวเล็ก  150 กรัม

3.กระเทียม 150 กรัม

4.ข่าซอย คั่ว แล้วโขลกละเอียด 20 กรัม

5.ตะไครัซอย คั่ว แล้วโขลกละเอียด 20 กรัม

6.ใบมะกรูดซอย คั่ว แล้วโขลกละเอียด 20 กรัม

7.น้ำมะขามเปียก 50  กรัม

8.เนื้อปลาร้า 200 กรัม

9.น้ำตาลทราย 100 กรัม

10.เห็ดป่นหยาบ 50 กรัม

วิธีทำ

1.คั่วกระเทียมให้สุกแล้วโขลกละเอียด พักไว้

2.คั่วหอมหัวเล็กให้สุกแล้วโขลกละเอียด พักไว้

3.นำปลาร้าใส่กระทะ ตั้งไฟอ่อน ผัดให้หอมและเดือด จึงใส่น้ำมะขามเปียกและน้ำตาลทราย ผัดให้ส่วนผสมเข้ากันดี

4.ใส่หัวหอมเล็ก กระเทียม ตะไคร้ ข่า และใบมะกรูด ที่เตรียมไว้ ผัดให้เข้ากัน พอส่วนผสมเดือดจึงใส่พริกป่น และเห็ดป่น ผัดให้เข้ากันดี ตักขึ้นใส่ภาชนะ

เทคนิคและข้อเสนอแนะ

1.ควรเลือกพริกขี้หนูแห้งจินดา เพราะจะมีสีสวยและไม่เผ็ดมาก

2.น้ำมะขามเปียก : ใช้อัตราส่วน ะขามเปียก 1 ส่วน : น้ำ 4 ส่วน

3.เลือกซื้อปลาร้าชนิดเนื้อ จะไม่มีก้าง สามารถนำมาปรุงน้ำพริกได้โดยไม่ต้องต้ม

4.หั่น ซอย สับ หอมหัวเล็ก กระเทียม ตะไคร้ ใบมะเกรูด ข่า ควรเตรียมให้แต่ละชนิดมีขนาดชิ้นใกล้เคียงกัน เมื่อนำไปคั่วจะได้สุกเหลืองในเวลาเดียวกันทุกชิ้น

5.การผัดน้ำพริก ควรใช้ไฟอ่อน

6.เก็บน้ำพริกใส่ในภาชนะมีฝาปิด เมื่อเย็นสนิท จะเก็บไว้ได้นาน

ประมาณการราคาทุน

1.ส่วนผสมสูตรนี้ จะได้น้ำพริกปลาร้าอินเตอร์ 600 กรัม

2.ราคาทุน 75 – 80 บาท (รวมบรรจุภัณฑ์)

3.ราคาขาย 35 บาท : 100 กรัม

รายการน้ำพริกเหล่านี้ข้าพเจ้าได้มาจากสูตรที่เรียนมาจากวิทยาลัยสารพัดช่าง จังหวัดบุรีรัมย์ และนำมาประยุกต์ปรับเปลี่ยนสูตรเป็นของตัวเองแล้วจึงฝึกปฏิบัติเองจนสามารถถ่ายทอดเป็นองค์ความรู้แก่บุคคลอื่นได้

น้ำพริกเห็ดปลาร้าอินเตอร์

5การให้คำแนะนำด้านการตลาดกับกลุ่มผลิตภัณฑ์จากเห็ดทั้งสามกลุ่มโรงเรือนเพื่อให้กลุ่มอาสาสมัครได้มีเป้าหมากลุ่มลูกค้าชัดเจนยิ่งขึ้น และกลุ่มน้ำหมักชีวภาพก็สามารถนำไปใช้กับตนเองและคนใกล้เคียงได้อย่างถูกต้องและเห็นผลสำเร็จจริง

6.จัดทำเพจนำเสนอสินค้าและผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม และพัฒนาตลาดออนไลน์ ข้าพเจ้าได้อบรมเพิ่มเติมเกี่ยวกับหลักสูตรการขายสินค้าค้าออนไลน์บนเฟสบุ๊ค จากกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม มีอาจารย์เจนจิรา ศรีดี ผู้เชี่ยวชาญด้าน digital marketing เป็นผู้สอนโดยมีเนื้อหาดังนี้

เนื้อหาหลักสูตร (Course Outline)

1.สิ่งที่ควรรู้ก่อนเริ่มเปิดขายสินค้าบน Facebook

2.Facebook Marketing Overview 2020

3.เปิดเพจขายสินค้าบน Facebook ตั้งแต่เริ่มจนถึงขายเป็น

4.การวิเคราะห์กลุ่มลูกค้า สินค้า และ Target Audience

5.การโปรโมทเพจและโพสต์แบบง่ายๆ แต่ยอดขายปัง

6.บริหารเพจอย่างสะดวกสบายด้วยมือถือผ่านแอพพลิเคชั่นต่างๆ

7.กฏ Facebook ที่จำเป็นต้องรู้

 

การอบรมในครั้งนี้เพื่อการนำไปใช้ในการดูแลเพจของชุมชน และจะได้พัฒนาศักยภาพของตนเองให้ดียิ่งขึ้นเพื่อปรับใช้ในการขายสินค้าออนไลน์ในอนาคตข้างหน้าได้ และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนอื่นๆอีกต่อไป ณ ครั้งนี้ต้องขอขอบคุณอาจารย์ประจำหลักสูตรที่ได้ชี้แนะแนวทางในการทำงาน และขอบคุณทีมงานที่ได้ให้ความร่วมมือในการลงพื้นที่ทุกครั้ง อาสาสมัครในชุมชน และบุคคลที่เกี่ยวข้องในงานนี้ ข้าพเจ้าหวังเป็นอย่างยิ่งว่ากิจกกรรมเหล่านี้จะสามารถพัฒนาไปสู่การแปรรูปของชุมชนได้ และสามารถสร้างเป็นอาชีพได้อย่างมั่นคง

คลิปวีดีโอปฏิบัติงานประจำเดือนกันยายน 2564

 

 

 

อื่นๆ

เมนู