ข้าพเจ้านายสยมภู  ไชยพันธุ์  ประเภทประชาชน  ตำบลโคกสะอาด อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

หลักสูตร หลักสูตร: HS07 สร้างมูลค่าเพิ่มจากพืชสมุนไพรในท้องถิ่น

โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ 1 มหาวิทยาลัย 1 ตำบล

(มหาวิทยาลัยสู่ตำบลสร้างรากแก้วให้ประเทศ)

องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสะอาด  อำเภอลำปลายมาศ  จังหวัดบุรีรัมย์ แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 หมู่บ้าน ได้แก่

หมู่ที่ 1   บ้านหนองเฒ่ากา

หมู่ที่ 2   บ้านตะไก้

หมู่ที่ 3   บ้านสนวน

หมู่ที่ 4   บ้านขี้ตุ่น

หมู่ที่ 5   บ้านว่าน

หมู่ที่ 6   บ้านเขื่อน

หมู่ที่ 7   บ้านค้อ

หมู่ที่ 8   บ้านหนองปลิง

หมู่ที่ 9   บ้านห้วยหวาย

หมู่ที่ 10  บ้านหนองโน

หมู่ที่ 11  บ้านว่านพัฒนา

หมู่ที่ 12  บ้านหนองแสง

หมู่ที่ 13  บ้านสนวนพัฒนา

หมู่ที่ 14  บ้านค้อพัฒนา

หมู่ที่ 15  บ้านห้วยหวายพัฒนา

หมู่ที่ 16  บ้านโนนสะอาด

เดือนพฤศจิกายนได้ทำกิจกรรมหลายอย่าง ได้แก่ กิจกรรมการท่องเที่ยว กิจกรรมติดป้ายพืชสมุนไพร การวิเคราะห์ข้อมูล กรอกข้อมูลได้รับผิดชอบกลุ่ม 3 ลงพื้นที่ 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่  เดือนที่สองของการทำงานอะไร ๆ เริ่มลงตัวแล้วไม่ว่าจะเป็นเรื่องการลงเวลา การทำกิจกรรมต่าง ๆ ภายในกลุ่มการลงพื้นที่กิจกรรมการท่องเที่ยวเป็นกิจกรรมที่ดีมาก สอนให้คิดแบบเจ้าของธุรกิจเอาใจใส่นักท่องเที่ยว ทำให้เห็นมุมมองการคิดอีกแบบที่เราไม่เคยคิดมาก่อน ดูว่าสถานที่ใดในชุมชนสามารถเป็นแหล่งท่องเที่ยวได้บ้านและจะพานักท่องเที่ยวทำกิจกรรมอะไรบ้างใน 1 วัน เช่น ผ้าบ้านเชียงนวน นำนักท่องเที่ยวเยี่ยมชมและเป็นแหล่งซื้อของฝากขึ้นชื่อของตำบลโคกสะอาด

ป่าสมุนไพรในชุมชนมีความอุดมสมบูนณ์มากเนื่องจากมีความร่วมมือกันของคนในชุมชน มีการรุกล้ำเขตพื้นที่ป่าน้อยและยังมีการคืนพื้นที่บางส่วนคืนให้กลับไปเป็นป่าที่สมบูรณ์เพิ่มมากขึ้น ในป่ามีพืชพรรณหลายชนิดทั้งต้นไม้พื้นถิ่น และของในป่าที่สามารถเก็บกินได้ เช่น เห็ด มัน บักเหลี่ยมหรือที่เรียกว่ามะกอกเกลื้อน เป็นต้น ทำให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของป่าที่คนในชุมชนช่วยกันรักษาไว้จนมาถึงปัจจุบัน

นอกจากิจกรรมที่กล่าวมาข้างต้นแล้วยังได้ช่วยกันหาข้อมูลสมุนไพรเพิ่มเติมจากที่พระครูรัตนวนานุรักษ์และปราชญ์ชาวบ้านได้ให้ข้อมูล เช่น การหาชื่อกลาง สรรพคุณ เป็นต้น เพื่อเก็บรวบรวมทำหนังสือสมุนไพรในท้องถิ่น ตำบลโคกสะอาด

โดยรวมการทำงานเดือนนี้ผ่านไปได้ด้วยดีได้เรียนรู้สมุนไพรมากมายและเจอผลไม้ในวัยเด็กที่เคยกินและพึ่งรู้ว่าผลไม้นี้มีสรรพคุณดีเลิศ

ชื่อสมุนไพร มะกอกเลื่อม

ชื่ออื่นๆ กอกกัน (อีสาน) มะกอกเกลื้อน (ราชบุรี) มะเลื่อม (จันทบุรี, พิษณุโลก) มะกอกเลือด (ใต้) โมกเลื่อม (ปราจีนบุรี) มะเกิ้ม (เหนือ) มักเหลี่ยม (จันทบุรี) มะเหลี่ยม (นครราชสีมา) มะเหลี่ยมหิน (มหาสารคาม)

ชื่อวิทยาศาสตร์Canarium sabulatum Guillaumin

ชื่อพ้อง Canarium kerrii Craib, C. vernosum

ชื่อวงศ์ Burseraceae

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ยืนต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบ สูง 10-25 เมตร ลำต้นตั้งตรง เรือนยอดกลม เปลือกสีน้ำตาลอมเทาถึงเทาแก่ แตกเป็นสะเก็ด หรือแตกเป็นร่องตามยาว มียางใสหรือขาวขุ่น เมื่อแห้งเป็นสีน้ำตาลดำ เปลือกชั้นในสีน้ำตาลอ่อนมีขีดเส้นขาวๆ กิ่งอ่อนมีขนสี้น้ำตาอมส้มหนาแน่น ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงเวียน ออกดอกราวเดือน มกราคมถึงพฤษภาคม ติดผลเดือนพฤษภาคมถึงธันวาคม

สรรพคุณ   

ตำรายาไทย ยาง รสฝาด ทาแก้เม็ดผื่นคัน และเป็นเครื่องหอม ผล เป็นยาแก้ไอ ขับเสมหะ แก้น้ำลายเหนียว แก่น รสเฝื่อน แก้โลหิตระดูพิการ แก้ประดง ผลสด มีรสฝาดเปรี้ยว นำมาดองและแช่อิ่ม กินเป็นอาหาร เนื้อในเมล็ด สีขาวรับประทานได้ มีรสมัน

ตำรายาพื้นบ้านอีสาน ใช้ เปลือกต้น ใช้รักษาโรคลักปิดลักเปิด ผล แก้ไอ ขับเสมหะ

ชาวเขาเผ่าแม้ว ใช้ ทั้งต้น ต้มน้ำอาบ บำรุงร่างกายให้มีกำลัง แข็งแรง

อื่นๆ

เมนู