ในวันที่19 มิถุนายน พ.ศ. 2564 ข้าพเจ้าได้ลงพื้นที่ร่วมกิจกรรมที่บ้านหนองมะค่าแต้ ตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ร่วมกับทีมผู้ปฏิบัติงาน อาจารย์ประจำกลุ่มตำบลพระครู ได้แก่ อาจารย์ ยุพาวดี อาจหาญ  และ อาจารย์ ทิพวิลย์ เหมรา ได้ทำการลงพื้นเพื่อไปติดตามความคืบหน้าของโครงการอบรมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่ลายอัตลักษณ์ ตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ และในครั้งนี้ได้มีหมู่บ้านที่เข้าร่วมกิจกกรมกาทอผ้าไหมผ้าไหมมัดหมี่ประจำตำบลพระครูที่ได้มาเข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านหนองขวางน้อย บ้านหนองมะค่าแต้ และบ้านชุมทองพัฒนา  โดยในครั้งนี้ได้มีวิทยากรที่บรรยายให้ความรู้ คือ คุณนายกฤษกร  แก้วโบราณ  และในครั้งนี้เป็นการติดตามความคืบหน้า และได้สอน ได้ให้คำแนะนำวิธีการขึ้นโครงลายผ้าไหมให้กลุ่มผ้าไหมดูแบบทีละครั้งตอน โดยในวันนั้นได้ใช้เวลาในการอบรมเป็นเวลาทั้งวันและหลังจากนั้นวิทยากรได้ให้กลุ่มผ้าไหมนำกลับไปทำเป็นการบ้านเพื่อนำมาให้ดูในครั้งหน้าที่ได้ลงพื้นที่ในครั้งต่อไปและหลังจากนั้นวิทยากรได้ให้กลุ่มผ้าไหมนำกลับไปทำเป็นการบ้านเพื่อนำมาให้ดูในครั้งหน้าที่ได้ลงพื้นที่ในครั้งต่อไป

 

การย้อมสีผ้าไหมมัดหมี่   เป็นการทำให้เส้นไหมมีสีสันต่าง ๆ เพื่อให้มีประโยชน์ในการสร้างสีสันและลวดลายให้กับผ้า ซึ่งมีหลายวิธีการ เช่น การจุ่มย้อมสี การแต้มสี การเขียนสี เป็นต้น สีที่ใช้ย้อมมี 2 ประเภทที่ใช้กัน คือ สีธรรมชาติและสีสังเคราะห์

การย้อมสีธรรมชาติ โดยส่วนใหญ่ได้มาจากส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น เปลือกไม้ ใบไม้ ผล ลำต้น แก่น ต้นไม้และรากไม้ ซึ่งจะมีกรรมวิธีในการเตรียมน้ำย้อมสีและวิธีการย้อมสีที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับชนิดของพืชและส่วนที่นำมาใช้ในการย้อมสี

สีสังเคราะห์หรือสีเคมี เป็นสีที่มีความบริสุทธิ์ของตัวสีมาก สามารถนำสีเหล่านั้นมาผสมให้ได้สีตามที่ต้องการและปรับระดับความเข้มของสีได้ วิธีการย้อมทำได้ง่ายและสะดวก สีที่ย้อมได้จะมีความ

 

สดสวยและมีความทนทานของสีดี สีสังเคราะห์ที่นำมาย้อมมีหลายประเภท แต่ละประเภทจะมีคุณสมบัติของสีย้อม กรรมวิธีการย้อม คุณภาพสีย้อมที่แตกต่างกัน ดังนั้น การนำมาใช้ประโยชน์จะต้องให้เหมาะสม

การย้อมสีเส้นไหม คือ กรรมวิธีทำให้ผ้าไหมมีสีต่าง ๆ โดยนำปอยหมี่ที่มัดหมี่เรียบร้อยแล้วไปย้อมสีในน้ำต้ม โดยสีย้อมไหมที่มีคุณภาพดี ถ้าหากต้องการให้ผ้าไหมมีหลาย ๆ สีเพิ่มขึ้น เมื่อย้อมหมี่ด้วยสีย้อมไหมเรียบร้อยแล้ว จะต้องนำไป “โอบหมี่” คือการใช้เชือกฟางเล็ก ๆ พันลำหมี่ตรงส่วนที่ยังไม่ถูกมัดหมี่ ตามแบบลายมัดหมี่ การโอบ (พัน) ต้องโอบ (พัน) ให้เชือกฟางแน่นที่สุดและหลาย ๆ รอบ นำหมี่ที่โอบหมี่เรียบร้อย แล้วไปล้างสีออกในน้ำเดือด (จะล้างออกเฉพาะบริเวณที่ไม่ถูกมัดหรือโอบเท่านั้น) โดยเติม “ด่างเหม็น” (ผงด่างที่มีกลิ่นเหม็น) หมี่ส่วนที่โอบหรือมัดไว้ จะคงสีตามเดิมส่วนที่ไม่ถูกโอบหรือมัดจะถูกล้างออกเป็นสีขาว นำไปย้อมเป็นสีอื่นอีกครั้งหนึ่งตามต้องการ บางสีเมื่อย้อมและนำไปโอบ (พัน) เรียบร้อยแล้ว ไม่ต้องนำไปล้างออก ใช้สีอื่นย้อมทับลงไปเลยก็ได้ เช่น ย้อมสีฟ้าหรือสีน้ำเงินแล้ว ต้องการให้ผ้าไหมเป็นสีเขียว ต้องใช้สีเหลืองย้อมทับอีกทีหนึ่ง เป็นต้น

การมัดหมี่ย้อมสีสังเคราะห์หรือสีเคมี  เริ่มต้นโดยการกำหนดสีของลวดลายที่ได้ออกแบบไว้ อย่างเช่น ลวดลายที่ออกแบบไว้จะประกอบด้วยสีทั้งหมดจำนวน 4 สี คือ สีเหลือง สีแดง สีขาว และสีน้ำตาลแดง ให้เริ่มทำการมัดเก็บส่วนของลวดลายที่เป็นสีขาวทั้งหมด จากนั้นนำไปย้อมสีเหลือง และทำการมัดเก็บสีเหลืองตามลวดลายที่ออกแบบไว้ ทำการย้อมทับสีเหลืองส่วนที่เปิดไว้ด้วยสีแดง ทำการมัดเก็บส่วนสีแดงที่ต้องการไว้ตามลวดลาย ส่วนสีแดงที่เหลือก็คือส่วนที่เป็นสีพื้นของผ้ามัดหมี่ จากนั้นให้นำหัวหมี่ไปต้มกับสารกันด่างเพื่อที่จะลดความเข้มของระดับสีแดงลง จากนั้นทำการย้อมสีเทาทับสีแดง ส่วนที่เป็นสีพื้นก็จะทำให้สีพื้นเป็นสีน้ำตาลแดง จากนั้นนำหัวหมี่ไปล้างน้ำสะอาดจนกระทั่งแน่ใจว่าน้ำสีออกหมดก็จะได้สีพื้นเป็นสีน้ำตาลแดง นำหัวหมี่ที่มัดลวดลายและย้อมครบทั้ง 4 สีตามกำหนดแล้ว ไปตา  กผึ่งให้แห้ง จากนั้นให้ทำการแกะเชือกฟางส่วนที่เหลือออกทั้งหมด พร้อมทั้งใช้มือทำการแยกเส้นไหมที่เกาะติดกันอันเนื่องมาจากการมัดและการย้อมสี ทำการกรอเส้นไหมเข้าหลอด พร้อมทั้งเรียงหลอดตามลำดับที่กรอไว้ นำหลอดเส้นไหมที่เตรียมไว้เรียบร้อยแล้วไปใส่ในกระสวยเพื่อทอต่อไป

 

 

ในวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2564  ทีมผู้ปฏิบัติงานของข้ากลุ่มนักศึกษาได้รับมอบหมายให้เก็บข้อมูลของ 3 หมู่บ้านซึ่งได้แก่ บ้านสระเกษ บ้านโพธิ์ทอง บ้านพระครู ซึ่งได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลสถานการณ์การแพร่ระบาดของ covid 19 ของแต่ละหมู่บ้าน ประจำเดือนมิถุนายนในวันที่13 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ซึ่งแบบสำรวจมีทั้งหมด 4 เรื่อง ได้แก่  1.ตลาด 2.ศาสนสถาน 3.โรงเรียน  4.ที่พักอาศัย ในการลงพื้นที่ปฏิบัติงานในครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านเป็นอย่างดี โดยได้รับข้อมูลแลการต้อนรับที่ดีจากชาวบ้านและผู้ใหญ่บ้านแต่ละหมู่บ้าน แต่ด้วยสถานการณ์ covid จึงต้องมีความระมัดระวังในการเข้าสอบถามข้อมูลจึงต้องมีการสวมหน้ากากอนามัยและเว้นระยะห่างทางสังคมด้วย

อื่นๆ

เมนู