1. หน้าแรก
  2. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
  3. HS09 - ตำบลพระครู อำเภอเมืองบุรีรัมย์
  4. HS09 พัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมเพื่อรักษาภูมิปัญญาและสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน ภายใต้โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ 1ตำบล 1มหาวิทยาลัย

HS09 พัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมเพื่อรักษาภูมิปัญญาและสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน ภายใต้โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ 1ตำบล 1มหาวิทยาลัย

ข้าพเจ้า นางสาวสุจิตรา แสงวาโท กลุ่มบัณฑิตจบใหม่ ตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์

หลักสูตร : HS09 โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมแบบบูรณาการ ตำบล มหาวิทยาลัย จากมหาวิทยาลัยสู่ตำบล เพื่อสร้างรากแก้วให้ประเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

18 กรกฎาคม 2564 ลงพื้นที่อบรมเชิงปฏิบัติการ  เรื่อง การย้อมสีลายผ้าไหมมัดหมี่อัตลักษณ์ชุมชน ตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ออกแบบโดย      นายกฤษกร แก้วโบราณ เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งการอบรมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้มีหมู่บ้านมี่เข้าร่วม 3 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ 7 บ้านหนองขวางน้อย หมู่ 9 บ้านหนองมะค่าแต้ และหมู่ 13 บ้านชุมทองพัฒนา

การย้อมสีเส้นไหม

การย้อมสีเส้นไหม คือ กรรมวิธีทำให้ผ้าไหมมีสีต่าง ๆ โดยนำปอยหมี่ที่มัดหมี่เรียบร้อยแล้วไปย้อมสีในน้ำต้ม โดยสีย้อมไหมที่มีคุณภาพดี ถ้าหากต้องการให้ผ้าไหมมีหลาย ๆ สีเพิ่มขึ้น เมื่อย้อมหมี่ด้วยสีย้อมไหมเรียบร้อยแล้ว จะต้องนำไป “โอบหมี่” คือการใช้เชือกฟางเล็ก ๆ พันลำหมี่ตรงส่วนที่ยังไม่ถูกมัดหมี่ ตามแบบลายมัดหมี่ การโอบ (พัน) ต้องโอบ (พัน) ให้เชือกฟางแน่นที่สุดและหลาย ๆ รอบ นำหมี่ที่โอบหมี่เรียบร้อย แล้วไปล้างสีออกในน้ำเดือด (จะล้างออกเฉพาะบริเวณที่ไม่ถูกมัดหรือโอบเท่านั้น)

                                       

อุปกรณ์ที่ใช้ในการย้อม

1.ไหมดิบ  

2. หม้อสแตนเลสใช้ต้มน้ำย้อม

3. เตา

4.ห่วงย้อมไหม

5.สีย้อมไหม

6.ไม้แขวนห่วงไหมสำหรับแขวน ห่วงคล้องไหม และช่วยในการยกไหมขึ้นลงขณะย้อมสี

7.ไม้พายสแตนเลสสำหรับกลับไหมและคนน้ำในหม้อ

8.ถุงมือยางสวมใส่เมื่อจับเส้นไหมขณะร้อน หรือ มีสารเคมี 

9.กะละมังสำหรับแช่ ล้างเส้นไหม วัสดุให้สีย้อม

10.ราวไหมสำหรับตามไหม

 

ขั้นตอนการย้อมไหมมัดหมี่

1.ตั้งไฟปลานกลาง ต้มน้ำย้อมให้พออุ่น ใส่สีที่จะย้อมลงไปพร้อมกับผงมัน ประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ คนให้ละลายดีแล้วให้ยกลงจากเตาก่อน

2.นำไหมที่ผ่านการฟอกล้างให้สะอาด บิดให้แห้งหมาดๆ จุ่มลงในน้ำย้อมแล้วขยำให้ทั่ว

3.ยกขึ้นตั้งบนเตาใหม่ ค่อยๆ เร่งความร้อนขึ้น หมั่นพลิกไหมกลับไปกลับมาเรื่อยๆ

4.ใช้เวลาย้อมประมาณ 40-45 นาที จากนั้นให้ยกเส้นไหมขึ้นเติมน้ำยาล้างจานประมาณ 1-2 ช้อนโต๊ะ แล้วให้ย้อมต่ออีก 10 นาทีจึงเอาขึ้นล้างน้ำประมาณ 3-4 ครั้ง

โดยทั้ง 3 หมู่บ้านได้ทำการโอบสีตามที่ได้ออกแบบไว้ เพื่อให้ได้สีที่ต้องการ โดยเริ่มต้นโดยการกำหนดสีของลวดลายที่ได้ออกแบบไว้ อย่างเช่น ลวดลายที่ออกแบบไว้จะประกอบด้วยสีทั้งหมดจำนวน 4 สี คือ สีเหลือง สีแดง สีขาว และสีน้ำตาลแดง ให้เริ่มทำการมัดเก็บส่วนของลวดลายที่เป็นสีขาวทั้งหมด จากนั้นนำไปย้อมสีเหลือง และทำการมัดเก็บสีเหลืองตามลวดลายที่ออกแบบไว้ ทำการย้อมทับสีเหลืองส่วนที่เปิดไว้ด้วยสีแดง มัดเก็บส่วนสีแดงที่ต้องการไว้ตามลวดลาย ส่วนสีแดงที่เหลือก็คือส่วนที่เป็นสีพื้นของผ้ามัดหมี่ นำหัวหมี่ไปต้มกับสารกันด่างเพื่อที่จะลดความเข้มของระดับสีแดงลง ทำการย้อมสีเทาทับสีแดง ส่วนที่เป็นสีพื้นก็จะทำให้สีพื้นเป็นสีน้ำตาลแดง นำหมี่ไปล้างน้ำสะอาดจนกระทั่งแน่ใจว่าน้ำสีออกหมดก็จะได้สีพื้นเป็นสีน้ำตาลแดง นำหัวหมี่ที่มัดลวดลายและย้อมครบทั้ง 4 สีตามกำหนดแล้ว ไปตากผึ่งให้แห้ง เป็นการเสร็จสิ้นการในย้อม

และได้ลงพื้นที่เก็บแบบสำรวจข้อมูล covid19 (ประเมินรอบเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม) โดยรายละเอียดแบบสำรวจ มี 4เรื่อง ได้แก่

1.ที่พักอาศัย

2. ตลาด

3. ศาสนสถาน

4. โรงเรียน

โดยได้สอบถามข้อมูลจากอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พื้นที่บ้านหนองขวางน้อย  บ้านหนองยาง บ้านศรีปทุม และบ้านหนองกก ตำบลพระครู อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ ได้รับความร่วมมือจากคนในชุมนเป็นอย่างดี

 

 

 

อื่นๆ

เมนู