ข้าพเจ้านางสาวสุกัญญา เชยรัมย์ กลุ่มบัณฑิตจบใหม่ ตำบลพระครู อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์

หลักสูตร : HS09  โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมแบบบูรณาการ 1 ตำบล 1 มหาวิทยาลัย จากมหาวิทยาลัยสู่ตำบล เพื่อสร้างรากแก้วให้ประเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

 

 

ในวันอาทิตย์ ที่ 18 กรกฎาคม 2564 ข้าพเจ้าทีมผู้ปฏิบัติงานทุกท่าน และคณะอาจารย์ประจำหลักสูตร ได้ทำการลงพื้นที่อบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การย้อมสีลายผ้าไหมมัดหมี่อัตลักษณ์ชุมชน ตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ออกแบบโดย นายกฤษกร แก้วโบราณ เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งการอบรมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้มีหมู่บ้านที่เข้าร่วม 3 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ 7 บ้านหนองขวางน้อย หมู่ 9 บ้านหนองมะค่าแต้ และหมู่ 13 บ้านชุมทองพัฒนา โดยจัดการอบรม ณ บ้านหนองมะค้าแต้

 

การย้อมสีเส้นไหม

การย้อมสีเส้นไหม คือ กรรมวิธีทำให้ผ้าไหมมีสีต่าง ๆ โดยนำปอยหมี่ที่มัดหมี่เรียบร้อยแล้วไปย้อมสีในน้ำต้ม โดยสีย้อมไหมที่มีคุณภาพดี ถ้าหากต้องการให้ผ้าไหมมีหลาย ๆ สีเพิ่มขึ้น เมื่อย้อมหมี่ด้วยสีย้อมไหมเรียบร้อยแล้ว จะต้องนำไป “โอบหมี่” คือการใช้เชือกฟางเล็ก ๆ พันลำหมี่ตรงส่วนที่ยังไม่ถูกมัดหมี่ ตามแบบลายมัดหมี่ การโอบ (พัน) ต้องโอบ (พัน) ให้เชือกฟางแน่นที่สุดและหลาย ๆ รอบ นำหมี่ที่โอบหมี่เรียบร้อย แล้วไปล้างสีออกในน้ำเดือด (จะล้างออกเฉพาะบริเวณที่ไม่ถูกมัดหรือโอบเท่านั้น)

โดยท่านวิทยากรให้ทั้ง 3 หมู่บ้านได้ทำการโอบสีตามที่ได้ออกแบบไว้ เพื่อให้ได้สีที่ต้องการ โดยเริ่มต้นโดยการกำหนดสีของลวดลายที่ได้ออกแบบไว้ อย่างเช่น ลวดลายที่ออกแบบไว้จะประกอบด้วยสีทั้งหมดจำนวน 4 สี คือ สีเหลือง สีแดง สีขาว และสีน้ำตาลแดง ให้เริ่มทำการมัดเก็บส่วนของลวดลายที่เป็นสีขาวทั้งหมด จากนั้นนำไปย้อมสี

               

 

 

 ขั้นตอนในการย้อม

  1. ตั้งไฟปลานกลาง ต้มน้ำย้อมให้พออุ่น ใส่สีที่จะย้อมลงไปพร้อมกับผงมัน ประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ คนให้ละลายดีแล้วให้ยกลงจากเตาก่อน
  2. นำไหมที่ผ่านการฟอกล้างให้สะอาด บิดให้แห้งหมาดๆ จุ่มลงในน้ำย้อมแล้วขยำให้ทั่ว
  3. ยกขึ้นตั้งบนเตาใหม่ ค่อยๆ เร่งความร้อนขึ้น หมั่นพลิกไหมกลับไปกลับมาเรื่อยๆ
  4. ใช้เวลาย้อมประมาณ 40-45 นาที จากนั้นให้ยกเส้นไหมขึ้นเติมเกลือแกงประมาณ 1-2 ช้อนโต๊ะ แล้วให้ย้อมต่ออีก 10 นาทีจึงเอาขึ้นล้างน้ำประมาณ 3-4 ครั้ง

เนื่องการย้อมนี้เป็นการย้อมโดยใช้สีเคมี ดังนั้นควรสวมถุงมือทุกครั้ง เพราะไม่อย่างนั้นอาจเกิดการแพ้ได้  ซึ่งในสมัยก่อนคนนิยมใช้สีจากธรรมชาติซะส่วนใหญ่ แต่ปัจจุบันย้อมด้วยสีธรรมชาติเริ่มหายไป เนื่องจากมีสีวิทยาศาสตร์เข้ามาแทนที่ แต่ข้อดีของสีเคมีคือหาซื้อง่าย เมื่อละลายน้ำจะแตกตัว ย้อมง่าย สีสดใส ราคาค่อนข้างถูกทนต่อการซักค่อนข้างดี ส่วนการย้อมด้วยสีธรรมชาติมีข้อดี คือ สีไม่ฉูดฉาด สีอ่อนเย็นตากว่าสีสังเคราะห์ จึงทำให้สีของผ้างดงามสัมพันธ์กับรูปแบบของผ้าพื้นเมืองสีธรรมชาติจะติดสีได้ดีในเส้นไหมและฝ้าย

         

           

               

 

 

 

ในเดือนสิงหาคมพวกเราทีมงานตำบลพระครูได้ทำการลงสำรวจข้อมูลเก็บแบบสำรวจเกี่ยวกับการแพร่ระบาด

ของไวรัสโควิดเพิ่มเติม โดยมีทั้งหมด 4 ชุดได้แก่

      -แบบสำรวจชุดที่ 1 สำหรับที่พักอาศัย 

      -แบบสำรวจชุดที่ 2 สำหรับตลาด 

      -แบบสำรวจชุดที่ 3 สำหรับศาสนสถาน

      -แบบสำรวจชุดที่ 4 สำหรับโรงเรียน 

ในการลงพื้นที่เราได้ลงพื้นที่สำรวจในส่วนของตำบลพระครู อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยการลงพื้นที่สำรวจแต่ละหมู่บ้านนั้นยังคงมีมาตรการที่เคร่งครัดเหมือนเดิม เนื่องด้วยสถานการณ์โควิดยังคงมีอัตราการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และแต่ละครั้งในการลงพื้นที่สำรวจหรืออบรมเราได้คำนึงความปลอดภัยเสมอ โดยการส่วมหน้ากากอนามัย และล้างมือด้ยเจลแอลกอฮอลล์ทุกครั้งที่ลงพื้นที่

 

 

 

 

 

อื่นๆ

เมนู