ID04 : เกษตรกรผู้เลี้ยงโค อำเภอบ้านกรวด

ข้าพเจ้า นายณฐพล งามแสง ประเภท ประชาชน ตำบลบ้านกรวด อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ 

ในโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ

              ข้าพเจ้าและทีมงานได้ทำการลงพื้นที่เก็บข้อมูลเพิ่มเติมและสำรวจท้องถิ่นของตำบลบ้านกรวด และเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด (Covid–19) จึงต้องแบ่งกลุ่มย่อยๆ เพื่อไม่ให้เกิดการรวมตัวมากเกินไป  ข้าพเจ้าและทีมงานได้ลงพื้นที่สำรวจในกลุ่มของสัตว์ในท้องถิ่นของตำบลบ้านกรวด โดยเจาะจงไปที่สัตว์เศรษฐกิจซึ่งเป็นกลุ่มสัตว์เคี้ยวเอื้องเพราะลักษณะที่เด่นชัดของพวกมันคือจะเน้นการกินหญ้าและทำปากเคี้ยวสิ่งต่าง ๆ อยู่ตลอดเวลา นั้นคือโค หรือ วัวส่วนใหญ่ชาวบ้านในท้องถิ่นนิยมเลี้ยงโคเนื้อ ซึ่งสายพันธ์ที่นิยมเลี้ยงนั้นคือพันธุ์พื้นเมือง พันธ์บราห์มัน พันธ์ผสม เป็นต้น

             โคพื้นเมืองของไทย มีชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Bos Taurus L. มีลักษณะใกล้เคียงกับโคพื้นเมืองของประเทศเพื่อนบ้านในแถบเอเชีย ลักษณะรูปร่างกระทัดรัด ลำตัวเล็ก ขาเรียวเล็ก ยาว เพศผู้มีหนอกขนาดเล็ก มีเหนียงคอ แต่ไม่หย่อนยานมาก หูเล็ก หนังใต้ท้องเรียบ มีสีไม่แน่นอน เช่น สีแดงอ่อน เหลืองอ่อน ดำ ขาวนวล น้ำตาลอ่อน และอาจมีสีประรวมอยู่ด้วย

               โคพื้นเมืองโคอีสาน ลักษณะประจำพันธุ์ มีขนสั้นเกรียน โดยทั่วไปมีลำตัวสีน้ำตาลแกมแดง แต่อาจมีสีแตกต่างกันหลายสี เช่น ดำ แดง น้ำตาล ขาว เหลือง เป็นต้น หน้ายายบอบบาง หน้าผากแคบ ตะโหนกเล็ก เหนียงคอ และหนังใต้ท้องไม่มากนักมีรูปร่างขนาดเล็ก น้ำหนักแรกเกิด 16 กก. น้ำหนักหย่านมเมื่ออายุ 200 วันเฉลี่ย 94 กก. น้ำหนักโตเต็มที่ เพศผู้ 300 – 350 กก. เพศเมีย 22 -250 กก. อายุเมื่อให้ลูกตัวแรก 2.71 ปี ระยะการอุ้มท้อง 270 – 275 วัน ช่วงห่างการให้ลูก 395 วัน การกระจายของประชากร เลี้ยงกันมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้งตอนล่างและตอนบน เพื่อใช้ลากจูง เทียมเกวียน และเป็นอาหารโปรตีนที่สำคัญโดยเฉพาะในงานพิธีและเทศกาลที่สำคัญ

              ข้อดีของโคพื้นเมือง เลี้ยงง่าย หากินเก่ง ไม่เลือกอาหาร เพราะผ่านการคัดเลือกแบบธรรมชาติในการเลี้ยงแบบไล่ต้อน โดยเกษตรกร และสามารถปรับตัวให้เข้ากับการเลี้ยงโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่มีอย่างจำกัดได้เป็นอย่างดี ให้ลูกดก ส่วนใหญ่ให้ปีละตัว เพราะเกษตรกรคัดแม่โคที่ไม่ให้ลูกออกอยู่เสมอ ทนทานต่อโรคและแมลงและสภาพอากาศในบ้านเราได้ดี ใช้แรงงานได้ดี แม่โคพื้นเมืองเหมาะที่จะนำมาผสมพันธุ์กับพ่อพันธุ์หรือผสมเทียมกับพันธุ์อื่น เช่น บราห์มัน  โคพันธุ์ตาก โคกำแพงแสน หรือโคกบินทร์บุรีมีเนื้อแน่น เหมาะกับการประกอบอาหารไทย สามารถใช้งานได้

            ข้อเสีย เป็นโคขนาดเล็ก เพราะถูกคัดเลือกมาในสภาพการเลี้ยงที่มีอาหารจำกัด ไม่เหมาะที่จะนำมาเลี้ยงขุน เพราะมีขนาดเล็กไม่สามารถทำน้ำหนักซากได้ตามที่ตลาดโคขุนต้องการ คือที่น้ำหนักมีชีวิต 450 กก. และเนื้อไม่มีไขมันแทรก เนื่องจากแม่โคมีขนาดเล็ก จึงไม่เหมาะสมที่จะผสมกับโคพันธุ์ที่มีขนาดใหญ่ เช่น ชาร์โรเล่ส์ และซิมเมนทัล เพราะอาจมีปัญหาการคลอดยาก

           สรุปผลการทำงานในเดือนสิงหาคม 2564 นี้ ข้าพเจ้าจะเน้นไปในการสำรวจกลุ่มของสัตว์ในท้องถิ่นของตำบลบ้านกรวด โดยเจาะจงไปที่สัตว์เศรษฐกิจซึ่งเป็นกลุ่มสัตว์เคี้ยวเอื้องนั้นคือโค หรือ วัวส่วนใหญ่ชาวบ้านในท้องถิ่นนิยมเลี้ยงโคเนื้อ ซึงสายพันธ์ที่นิยมเลี้ยงนั้นคือพันธ์พื้นเมือง พันธ์บราห์มัน เป็นต้น แต่ช่วงนี้มีการระบาดของโรคที่เกิดเฉพาะในโค กระบือ ไม่เป็นโรคติดต่อสู่คน คือโรคโรคลัมปี สกิน การติดต่อของโรคนี้ติดจากแมลงดูดเลือด เช่น เห็บ ยุง

ภาพสัตว์ในท้องถิ่น

วีดีโอประจำเดือนสิงหาคม 2564

อื่นๆ

เมนู