ข้าพเจ้านาย กรวิทย์ มันอาษา

 

ประเภท : นักศึกษา

 

ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายการปฏิบัติงานจากโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ (มหาวิทยาลัยสู่ตำบล สร้างรากแก้วให้ประเทศ) ได้รับมอบหมายให้ทำบทความสรุปขั้นตอนการผลิต ผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ ประเภท เอิร์ทเธนแวร์  เพื่อเป็นสื่อการสอนให้เก่ผู้ที่สนใจศึกษา ซึ้ง ชิ้นงานเป็นชิ้นงานของชาวบ้านที่ได้ทำการสร้างสรรค์ออกมา ในหัวข้อเครื่องปั้นดินผาบ้านกรวด และ วัตถุดิบที่ใช้ก็ได้จากภายในตำบลหินลาด อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์

 

เนื้อดินเอิร์ทเธนแวร์ (Earthenware Bodies) เนื้อดินเอิร์ทเธนแวร์ คือ เนื้อดินปั้นส่วนใหญ่จะเป็นดินเหนียวธรรมดา ได้แก่ ดินเหนียวท้องถิ่นทั่วไป เช่น ดินเหนียวปากเกร็ด ดินเหนียวด่านเกวียน ลักษณะของเนื้อดินชนิดนี้ คือ จะมีความเหนียวมาก มีเปอร์เซ็นต์การหดตัว เมื่อแห้งและหลังจากการเผาสูงเนื้อดินจะมีจุดสุกตัวต่ำ การใช้อุณหภูมิในการเผา คือ ประมาณไม่เกิน 1,100 องศาเซลเซียส เนื้อดินจะมีความพรุนตัวสามารถดูดซึมน้ำได้มากกว่าเนื้อดินชนิดอื่นซึ่งเนื้อดินตอนเป็นดินดิบจะมีสีน้ำตาล น้ำตาลแดงหรือดำ เนื้อละเอียดจนถึงหยาบเล็กน้อย หลังจากการเผาจะมีสีส้ม น้ำตาลแดง หรือสีน้ำตาลเข้ม เนื่องจากมีสารประกอบ เช่น เหล็กออกไซด์ แมงกานีสไดออกไซด์ และด่างต่างๆ เจือปนอยู่มาก

ในการผสมเนื้อดินเอิร์ทเธนแวร์ส่วนมากมักจะยึดดินเหนียวในท้องถิ่นเป็นหลัก เพราะหาได้ง่าย ราคาถูก ง่ายต่อการขนส่ง อย่างไรก็ตามก่อนนำดินเหล่านี้มาใช้ควรมีการทดสอบสมบัติของดินก่อน ได้แก่ การทดสอบทางด้านความเหนียว การหดตัวเมื่อแห้งและหลังจากการเผา การดูดซึมน้ำ จุดสุกตัว และสีที่ได้หลังจากการเผา เมื่อได้ผลจากการทดสอบแล้วจะได้ปรับปรุงสมบัติของดินนี้ให้เหมาะสมกับการใช้ทำผลิตภัณฑ์นั้นๆ วิธีการปรับปรุงดิน เช่น ดินที่มีจุดสุกตัวที่อุณหภูมิสูง เติมเหล็กออกไซด์ แคลเซียมคาร์บอเนต หรือทัลค์ จะทำให้เนื้อดินนี้มีจุดสุกตักที่อุณหภูมิต่ำลง แต่มีการหดตัวมากขึ้น ถ้าดินที่มีจุดสุกตัวต่ำเติมวัตถุดิบที่มีสมบัติจุดสุกตัวที่อุณหภูมิสูง ได้แก่ ดินขาว ดินทนไฟ ทราย และอะลูมินา จะทำให้ดินนี้มีจุดสุกตัวที่อุณหภูมิสูงขึ้นและทำให้ดินนี้มีการหดตัวต่ำลงได้ รวมถึงความเหนียวจะน้อยลงด้วย หรือถ้าต้องการให้ดินมีสีเข้มขึ้นทำได้ด้วยวิธีการเติมเหล็กออกไซด์ แมงกานีส ไดออกไซด์ ลงไปในเนื้อดิน ดินนี้ก็จะมีสีที่เข้มขึ้นตามความต้องการ

 

ในการสร้างสรรค์ผลงานครั้งนี้ เราก็ได้ใช้ เนื้อดินใน ตำบลหินลาด อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ มาใช้เป็นส่วนผสมหลักของเนื้อเนื้อดินเอิร์ทเธนแวร์ (Earthenware Bodies) ที่ทางข้าพเจ้าและทีมงานได้วิเคราะห์ เก็บข้อมูล ทดสอบ จนได้เป็นเนื้อดินเอิร์ทเธนแวร์ของตำบลหินลาด อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์

 

ขั้นตอนการสร้างสรรค์ผลงานเซรามิกส์ ประเภท เอิร์ทเธนแวร์ 

  ขั้นตอนการขึ้นรูปข้าพเจ้าและทีมงานก็ได้ทำการใช้เทคนิคอย่างง่าย

การปั้นด้วยมือ (hand forming) เป็นวิธีขึ้นรูปที่อิสระที่สุด ผู้ปั้นจะใช้มือและอุปกรณ์ต่างๆ เข้าช่วยในการปั้นดินให้เป็นรูปร่างตามต้องการ วิธีนี้สามารถปั้นผลิตภัณฑ์ได้ทุกรูปร่าง แต่มีขนาดไม่แน่นอน และต้องอาศัยใช้เวลาและความชำนาญของผู้ปั้นมาก จึงมักใช้กับงานศิลปะ หรืองานหัตถกรรมพื้นบ้าน ที่ไม่ต้องการกำลังสูงนัก

ขั้นตอนการเผา

การเผาดิบ (biscuit firing)

     การเผาผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ ประเภท เอิร์ทเธนแวร์  นิยมเผา โดยใช้อุณหภูมิประมาณ 750 – 850 oC เป็นเวลา 8 – 10 ชั่วโมง ทั้งนี้ขึ้นกับสูตรของเนื้อดิน ชนิด และขนาดของเตาเผา รวมถึงขนาดของผลิตภัณฑ์ (โรงงานแต่ละโรง จะใช้อุณหภูมิ และช่วงเวลาแตกต่างกันเล็กน้อย)

ในการเผาครั้งนี้ใช้เป็นเตาเผาแบบใช้แก๊สเพราะหาได้ง่าย ราคาไม่แพง ประหยัดเวลา และ ยังมีการเผาอีกรูปแบบหนึ่งที่ชาวบ้านนิยมเผาคือ เผาสุม

ข้อดีของการผาแบบสุม ประหยัดต้นทุน ใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น

ข้อเสียของการเผาสุม ใช้เวลานาน เนื้อดินต้องเตรียมเป็นพิเศษ ผู้เผาต้องมีความชำนาญ ดูไฟเป็น ดูสีเนื้อดินป็นว่าสุกไม่สุก

แต่ครั้งนี้ข้าพเจ้าใช้เตาแก๊สในการเผา เพราะ ใช้เวลาไม่นานและไม่สามารถหาฟืนได้ในจำนวนมาก

 

เผาเสร็จก็จะได้ผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ ประเภท เอิร์ทเธนแวร์

การสร้างสรรค์ผลงานเซรามิกส์ ประเภท เอิร์ทเธนแวร์ (Earthenwar) เป็นการสร้างผลงานเซรามิกส์อย่างง่าย ใช้เวลาไม่นาน ถ้าเทียบกับประเภทอื่นๆ ใช้ต้นทุนต่ำ สามารถใช้วัตถุดิบที่มีในท้องถิ่นได้ ผลงานที่ได้ใช้สอยได้จริง เช่น กระถางดินเผา หม้อดิน อื่นๆเป็นต้น ข้าพเจ้าหวังว่าบทความชุดนี้จะกิดประโยชน์ต่อผู้ศึกษาไม่มากก็น้อย

อื่นๆ

เมนู