การทอเสื่อ กับ วิถีชีวิตชาวบ้านบาตร

ปัญญา พวงประเสริฐกุล


จากการสัมภาษณ์ ชาวบ้านที่ทำเสื่อในหมู่บ้านมีประมาณ 3 -4 หลังคาเรือน คุณยายรวน อายุ 60 ปี ทอเสื่อทุกปี คุณยายเล่าว่า  การทอเสื่อในอดีตเมื่อคุณยายยังเด็ก พ่อแม่ของคุณยายทอเสื่อ และคนในหมู่บ้านหลายหลังคาเรือนทอเสื่อไว้ใช้เองจำนวนมาก

คุณยายเล่าว่า ทอเสื่อจากต้นกกราชินี ปลูกประดับหน้าบ้านยาย ปีหนึ่งคุณยายทอเสื่อประมาณ 10 ผืน ไว้ขายและใช้เอง ส่วนหนึ่งก็ให้กับญาติพี่น้องไว้ใช้   แบ่งพี่ แบ่งญาติเวลาญาติมาเยี่ยม เอาไปให้

การทอเสื่อผืนหนึ่งใช้เวลา 2-3 วัน ทำได้ 1 ผืน ราคาขายผืนละ 300 บาท ส่วนใหญ่ขายให้คนในหมู่บ้าน ยายเล่าว่าขายให้พี่น้องยาย แต่คนไหนที่ยายรักมาก ยายก็จะให้  พี่น้องคนไหน ที่ยายรัก ยายก็ให้    ช่วงที่มีงานบวชมีชาวบ้านก็มาซื้อเสื่อกับคุณยาย บางคนซื้อ 15 ผืนเอาไปถวายวัด   ยายเล่าว่า “ ถ้าขายให้พี่น้อง ยายก็แถมบ้าง ขายบ้าง”  “ ไม่ต้องขายให้กับคนอื่น ขายให้พี่น้องคลานกันตามมานี้แหละ “

พี่น้องคนอื่นเขาไม่ทอเสื่อเหมือนยายหรือค่ะ  ยายเล่าว่า “ เขาไม่มีเวลาทำเหมือนยาย ’’   ยายทอเสื่อเพราะเหงา  ทอเสื่อนั้นลงทุนไม่มาก ต้นกกราชินี ปลูกเอง ส่วนกี่ไม้ทอเสื่อซื้ออันละ 500 บาท ยายไม่ทำเองเพราะสามีเสียชีวิตแล้วไม่มีใครทำให้ยาย

นางราน ลีประโคน ชาวบ้านบาตรอีกคนหนึ่งก็ทอเสื่อไว้ขาย แต่ลายทอเสื่อจะสวยงามและแปลกตากว่าของในหมู่บ้าน นางรานเล่าว่า แม่ของป้าเมื่อก่อนทอผ้า ผ้าไหมลายสวย ป้าก็ดัดแปลงมาใช้การการทอเสื่อ ทำผืนใหญ่ ราคาค่อนข้างดีกว่าเสื่อทั่วไป ขายให้คนนอกหมู่บ้านมารับซื้อ

ถามเด็กรุ่นใหม่ หรือวัยรุ่นทอเสื่อเป็นไหม คำตอบคือส่วนใหญ่ทอไม่เป็น การทอเสื่อของชาวบ้านที่ผูกพันกับวิถีชีวิต ที่ใช้ปูสำหรับรับแขกที่มาเยี่ยมที่บ้าน ค่อยเลือนหายไปตามเวลา

หากมีการส่งเสริมให้เกิดการสร้างอาชีพและการใช้ความคิดสร้างสรรค์กับคุณค่าที่อยู่ในชุมชน เสื่อจะคงมีการสืบทอดรุ่นสู่รุ่นต่อไป

 

ภาพบรรยากาศการทอเสื่อในชุมชนฯ

 

วิดีโอแสดงกิจกรรมประจำเดือนพฤษภาคม 2564

 

 

 

อื่นๆ

เมนู