สำรวจข้อมูลศักยภาพ

บ้านบาตร หมู่ 10 และหมู่ 5  ตำบลตะโกตาพิ อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ 

ปัญญา พวงประเสริฐกุล


กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้ทำโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ หรือโครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล สร้างรากแก้วให้ประเทศ เพื่อเป็นการฟื้นฟูเศรษฐกิจในระดับชุมชนเพื่อแก้ปัญหาความยากจน

โดยโครงการนี้ เป็นโครงการจ้างงาน นิสิตนักศึกษา บัณฑิตจบใหม่และประชาชน  แบ่งเป็นบัณฑิตจบใหม่ไม่เกิน 3 ปี นักศึกษาชั้นปีที่ 3-4 และประชาชน ให้เข้าไปปฏิบัติงานในพื้นที่ระดับตำบลทั่วประเทศ เพื่อให้เกิดการสร้างงานและพัฒนาแก้ไขปัญหาและเศรษฐกิจของตำบล ครอบคลุมทุกภาคทุกจังหวัด มีอาจารย์มหาวิทยาลัย 80 แห่ง ร่วมลงพื้นที่สำรวจและหาแนวทางช่วยเหลือชุมชน

โครงการมหาวิทยาลัยสู่ตำบล มีเป้าหมาย 3 ประการ ประการแรก คือ พัฒนาคน เพื่อให้เกิดการจ้างงานในตำบล ประการที่ 2 การลงพื้นที่ครั้งนี้ จะเป็นการเก็บข้อมูลเพื่อทำข้อมูลขนาดใหญ่ของประเทศ และประการที่ 3 นักศึกษาจะได้รับการฝึกทักษะเพิ่มขึ้น มีมุมมองและวิธีคิดที่ทันสมัย เพื่อเข้าสู่ตลาดแรงงาน โดยเฉพาะทักษะในเรื่องของเทคโนโลยีดิจิทัล การเงิน การลงทุน ภาษาและสังคม

จากการลงพื้นที่สำรวจในช่วงเดือน กุมภาพันธ์ 2564 นั้น ผู้ปฎิบัติงานได้รับผิดชอบหลักหมู่บ้านบาตร ตำบลตะโกตาพิ อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ โดยใช้แบบสอบถาม (แบบฟอร์ม 01) ซึ่งสำรวจข้อมูลระดับบุคคล และครัวเรือนชุมชน ของโครงการฯ  และแบบสอบถาม (แบบฟอร์ม 02) สำรวจประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การระบาดของเชื้อโรคโคโรนา 2019 ( COVID-19 ) อีกทั้งสำรวจข้อมูล 16 เป้าหมาย

               สรุปภาพรวมจากการสำรวจ  มีดังนี้

                บ้านบาตร แบ่งพื้นที่ออกเป็น หมู่ที่ 10 และหมู่ที่ 5 สรุปจำนวนประชากร และจำนวนครัว ทั้งสองหมู่สามารถแสดงตามตารางดังนี้

หมู่ที่ จำนวนเพศชาย จำนวนเพศหญิง รวม จำนวนครัวเรือนทั้งหมด
5 339 335 674 162
10 554 626 1,180 261
รวมทั้งหมด 893 961 1,854 423

ที่มา : องค์การบริหารส่วนตำบล ตะโกตาพิ ปรับปรุง ปี 2564

จากตารางพบว่า บ้านบาตรมีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 423 ครัวเรือน โดยแบ่งเป็น หมู่ 5 มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 162 ครัวเรือน และหมู่ 10 มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 261 ครัวเรือน

จำนวนประชากรทั้งหมด 1,854 คน โดยแบ่งจำนวนประชากรในหมู่ที่ 5 มีเพศชายจำนวน 339 คน และเพศหญิง จำนวน 335 คน รวมจำนวนทั้งหมด 674 คน  และจำนวนประชากรในหมู่ที่ 10 มีเพศชาย จำนวน 554 คน และเพศหญิงจำนวน 626 คน รวมจำนวนทั้งหหมด 1,180คน[1]

นอกจากนี้จากการสำรวจ หมู่ที่ 5 พบว่า มีผู้สูงอายุทั้งหมด 86 คน  ผู้พิการจำนวน 34 คน ผู้ป่วยโรคเอดส์ จำนวน 2 คน   และหมู่ที่ 10 พบผู้สูงอายุมีจำนวน 134 คน ผู้พิการ 52 คน และผู้ป่วยโรคเอดส์ ไม่มี [2]

 

ภาวะเศรษฐด้านเศรษฐกิจของครัวเรือนและชุมชน

จากการสำรวจพบว่าอาชีพส่วนใหญ่ของชาวบ้าน ประกอบอาชีพทำนา ซึ่งบางครัวเรือนทำนาอย่างเดียว บางครัวเรือนทำนาและเลี้ยงสัตว์ เช่น วัว ควาย โดยเลี้ยงปล่อยตามธรรมชาติตามทุ่งนา  อาชีพรองลงมาคือรับจ้าง ซึ่งส่วนใหญ่ผู้มีอาชีพรับจ้างจะไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง และรับจ้างทำงานทั่วไปในหมู่บ้าน ส่วนลูกหลานที่เป็นวัยทำงานจะไปรับจ้างเป็นแรงงานในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพ ซึ่งส่วนใหญ่รับจ้างทำงานก่อสร้าง และส่งเงินมาให้พ่อแม่ซึ่งเป็นผู้สูงอายุ เป็นผู้ดูแลลูกเด็กเล็กแทนตนเอง ซึ่งทำงานอยู่กรุงเทพ

อาชีพที่มีจำนวนน้อยที่สุดคือรับราชการและค้าขาย ซึ่งจากสัมภาษณ์ผู้ใหญ่บ้านพบว่า หมู่ที่ 10 พบว่ามีอาชีพ เกษตรกรรม 1,146 ครัวเรือน  อาชีพค้าขาย  15 ครัวเรือน  อาชีพรับจ้างจำนวน 12 ครัวเรือน และรับราชการจำนวน 7 ครัวเรือน ส่วนคนว่างงานนั้นส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มผู้สูงอายุ

ส่วนหมู่ที่ 5 พบว่ามีอาชีพ เกษตรกรรม 134 ครัวเรือน  อาชีพค้าขาย  4 ครัวเรือน  อาชีพรับจ้างจำนวน 20 ครัวเรือน และรับราชการจำนวน 4 ครัวเรือน ส่วนคนว่างงานนั้นส่วนใหญ่

อาชีพหลักที่ทำรายได้สูงสุดในครัวเรือนมาจาการทำนา ซึ่งทำปีละครั้ง ช่วงเดือนพฤษภาคม             ไถ ว่าน  ช่วงเดือน กรกฏาคม -สิงหาคม ใส่ปุ๋ยและช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน-ต้นเดือนธันวาคม เป็นช่วง เก็บเกี่ยวข้าว  ซึ่งเป้าหมายการผลิตส่วนใหญ่เพื่อการบริโภคและขาย ส่วนใหญ่ขายผลิตนอกพื้นที่ ที่อำเภอประโคนชัย และผลผลิตเก็บไว้เพื่อบริโภค เก็บไว้เป็นเมล็ดพันธุ์สำหรับเพื่อปลูกในรอบปีต่อไป

ภาวะด้านรายได้ของครัวเรือนส่วนใหญ่อยู่ในช่วงจำนวนเงินต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน รองลงมาอยู่ในช่วง 5,000-10,000 บาท

ทรัพย์สินของครัวเรือนส่วนใหญ่มีที่ดินเป็นของตนเอง และมีเช่าที่ดินเพื่อทำการเกษตร นอกจากนี้ยังชาวบ้านที่มีที่ดินและยังไม่มีกรรมสิทธิ์เป็นของตนเอง

ภาวะด้านรายจ่ายของครัวเรือน ค่าซื้ออาหารเพื่อบริโภคอยู่ในช่วง 2,000 บาทและ 3,000-6,000 บาทต่อเดือน  ค่าน้ำค่าไฟฟ้าอยู่ในช่วง 400-1,000 บาทต่อเดือน

ครัวเรือนส่วนมากมีหนี้สินจากการทำการเกษตร โดยกู้เงินจาก ธกส. และกองทุนเงินล้านเพื่อทำอาชีพ โดยส่วนใหญ่ครัวเรือนไม่มีการออมเงิน และไม่มีการทำบัญชีครัวเรือน จากการสัมภาษณ์ชาวบ้านกล่าวว่า “ เคยมีหน่วยงานมาสอนการทำบัญชีครัวเรือน ชาวบ้านทำในช่วงแรกๆ แต่สุดท้ายก็เลิกทำกันไป ไม่มีใครทำต่อเนื่อง “

                ด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมของชุมชน

ด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมของชุมชน จากการสัมภาษณ์พบว่าชุมชน เอกลักษณ์ของตำบล ส่วนใหญ่ให้คำตอบคือวัด (ส่วนในระดับตำบลตะโกตาพิ วัด / ค่ายมวย)

จากการสัมภาษณ์ถึงบุคคลเด่น หรือปราชญ์ ชาวบ้านในชุมชน พบว่ามีบุคคลที่มีความรู้ด้านพิธีกรรมต่างๆ และประเพณีในท้องท้องถิ่น เช่น การขึ้นบ้านใหม่ การแต่งงาน งานศพ

การจัดการด้านสิ่งแวดล้อม

  1. ชุมชนได้รับผลกระทบ เรื่อง กลิ่น จากโรงงานยางพาราฯ บริเวณใกล้กับตำบลตะโกตาพิ
  2. ขาดการจัดการจัดการขยะ เช่น คัดแยก เผา ฝัง รีไซเคิล ในชุมชน แต่มีการเก็บขยะจากหน่วยงานเทศบาลในตำบลมาเก็บขยะออกนอกพื้นที่
  3. ส่วนใหญ่เป็นการทำการเกษตรโดยใช้สารเคมี ขาดการใช้เกษตรอินทรีย์หรือเกษตรที่ปลอดภัย
  4. มีการจัดระบบประปา
  5. มีพบบางจุดที่มีแสงสว่าง

สภาวะทางด้านสังคม 

  1. ปัญหาวัยรุ่น เรื่องยาเสพติด มีจำนวนน้อย
  2. ปัญหาการเข้าถึงการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำ
  3. มีการกำหนดกติกาข้อตงในชุมชน
  4. ผู้นำชุมชนมีการไกล่เกลี่ยปัญหา
  5. มีการใช้วิธีเจราผู้เกี่ยวข้อง
  6. ปัญหาความยากจน

ด้านแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญในชุมชน 

1.วัด

  1. แหล่งเก็บน้ำ (เพื่อทำเกษตร)

3.ขาดเอกลักษณ์ และจุดเด่นในชุมชน

 

          สภาพปัญหาความต้องการของชุมชน      

  1. ต้องการแหล่งน้ำเพื่อทำการเกษตรเพิ่มขึ้น เนื่องจากน้ำแล้งในหน้าแล้ง แหล่งน้ำที่มีไม่เพียงพอ
  2. ชุมชนยังมีความต้องการถนนที่สะดวกขึ้น มีบางแห่งถนนยังขรุขระ และไม่สะดวกเวลาหน้าฝน
  3. ในด้านส่งเสริมอาชีพ เช่น สอนการทอเสื่อ ทำขนม น้ำพริก ความรู้เรื่องการเลี้ยงวัว
  4. สนับสนุนเรื่องการตลาด ของกลุ่มอาชีพ
  5. กลุ่มวิสาหกิจในชุมชน เลี้ยงจิ้งหรีด หยุดไปเพราะ จิ้งหรีดที่เลี้ยงติดเชื้อกลุ่มจึงหยุดไป
  6. กลุ่มเลี้ยงสุกร กลุ่มไม่มีการดำเนินการต่อเนื่อง ขาดการเคลื่อนไหวในกลุ่ม

 

จากสำรวจข้อมูลตาม 16 เป้าหมาย พบว่า

คณะกรรมการและผู้ทรงคุณวุฒิของตำบลตะโกตาพิ   หมู่5 มี  จำนวน 20 คน  และหมู่10 จำนวน 19 คน

สถานศึกษา

บ้านบาตรหมู่ที่ 10 และ 5 มีโรงเรียนชั้นประถมศึกษา  1 แห่ง และศูนย์เด็กเล็กฯ มีจำนวนบุคลากรครูประจำโรงเรียน จำนวน 7 คน และประจำศูนย์เด็กเล็กฯ จำนวน 3 คน

สถานพยาบาล

ชาวบ้านบาตรใช้บริการสุขภาพ ที่โรงพยาบาลสุขภาพตำบลตะโกตาพิ

สถาบันทางการเงิน

  1. สถาบันการเงินชุมชน บ้านบาตร (หมู่ที่ 5) มีจำนวน 193 คน มีจำนวนเงินทุนหมุนเวียน 4,648,249.36 บาท
  2. กองทุนฌาปนกิจศพ หมู่ที่ 5 และหมู่ที่ 10 บ้านบาตร มีสมาชิกทั้งหมด 327 คน มีเงินหมุนเวียนจำนวน 72,000 บาท
  3. กองทุนเงินล้าน หมู่ที่ 5 มีจำนวนสมาชิก 193 มีเงินหมุนเวียน 5,500,000 บาท
  4. กองทุนเงินล้าน หมู่ที่ 10 มีสมาชิกจำนวน 156 คน มีเงินหมุนเวียน จำนวน 2,880,000 บาท
  5. กลุ่มออมทรัพย์ หมู่ที่ 10 มีสมาชิกจำนวน 156 คน มีเงินหมุนเวียน จำนวน 260,000 บาท

 

สถาบันศาสนา

บ้านบาตรมีวัดจำนวน 1 แห่ง คือวัดบ้านบาตรตะโกตาพิ

ครัวเรือนที่เข้าร่วมรักษาศีล 5 ของหมู่ที่ 5 มีจำนวนทุกครัวเรือน หมู่ที่ 10 มีจำนวน 10 ครัวเรือน

 

เป้าหมายที่ 3 สามารถวิเคราะห์รายรับรายจ่ายของสถาบันการเงินชุมชน ธนาคารชุมชน

ภาพรวมตำบลตะโกตาพิ

ชื่อสถาบัน หรือ กองทุน จำนวนสมาชิก

(คน/ครัวเรือน)

จำนวนเงินทุนหมุนเวียน (บาท) หมายเหตุ
กองทุนแม่ 100 46,070 (เงินคงเหลือ) ที่มา : สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอประโคนชัย     ปี 2563

 

 

กองทุนเงินล้าน 11 หมู่       1,220 ค่าเฉลี่ยหมู่บ้านละ2,200,000 บาท
กลุ่มออมทรัพย์ 546 1,063,205 ที่มา : สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอประโคนชัย

ปี 2563

สถาบันการเงินชุมชน

บ้านบาตร (หมู่ที่ 5)

193 4,648,249.36 ที่มา : สถาบันการเงินชุมชน

บ้านบาตร (หมู่ที่ 5) ปี 2564

สหกรณ์การเกษตร อำเภอประโคนชัย          376

(ร้อยละ 18.8)

23,101,504 ที่มา : สหกรณ์การเกษตร อำเภอประโคนชัย ปี 2564

(ข้อมูล: ในส่วนของตำบลตะโกตาพิ)

สมาคมฌาปนกิจ สงเคราะห์ชมรมผู้สูงอายุ ตำบลตะโกตาพิ  

840

 

42,000 บาท

ที่มา:ประธานสมาคมฌาปนกิจ สงเคราะห์ชมรมผู้สูงอายุ ตำบลตะโกตาพิ

 

จุดเด่น

1.สถาบันการเงิน กำหนด กฎระเบียบกองทุน ช่วยเหลือ

  1.       กองทุนจัดมีบริการกู้ยืม
  2. พัฒนาทักษะคณะกรรมการกองทุน
  3. ครัวเรือนมีแหล่งเงินกู้ของชุมชนที่เป็นกลุ่มกองทุน หรือสถาบันการเงิน
  4. กลุ่มทางสังคมมีการดูแลซึ่งกันและกัน

 

[1] ที่มา : องค์การบริหารส่วนตำบล ตะโกตาพิ ปรับปรุง ปี 2564

[2] ที่มา : องค์การบริหารส่วนตำบล ตะโกตาพิ ปรับปรุง ปี 2564

 

ภาพบรรยากาศในชุมชน

 

วีดีโอแสดงภาพกิจกรรมประจำเดือนกุมภาพันธ์ 2564

 

อื่นๆ

เมนู