ข้าพเจ้านาย วชิรภรณ์ ทรัพย์สุนทร ประเภทประชาชน ตำบลไทยเจริญ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์  ได้ลงพื้นที่ วันที่ 18 ตุลาคม 2564  ทำการย้อมสีต้นกก จากพืชธรรมชาติ

การย้อมสีเส้นกกด้วยสีธรรมชาติ
การย้อมสีเส้นกกด้วยธรรมชาติ มี 2 ส่วนที่สำคัญๆ คือ
1. พืชที่ให้สีธรรมชาติ เช่น แก่นฝาง ครั้ง แก่นประดู่ แก่นขนุน แก่นสีเสียด เป็นต้น
2. สารช่วยติดสี (Mordant) มีหน้าที่ช่วยให้สีติดอยู่บนเส้นกก สารช่วยติดสีที่นิยมใช้ในกระบวนการย้อม
สีธรรมชาติส่วนใหญ่ แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ
2.1 สารช่วยติดสี กลุ่มเคมี เป็นเกลือของโลหะอลูมิเนียม (สารส้ม) เหล็ก (เฟอรัสซัลเฟต)
ทองแดง (จุนสี) เป็นต้น
2.2 สารช่วยติดสี กลุ่มธรรมชาติ เป็นสารประกอบธรรมชาติ ได้แก่ แทนนิน สารส้ม น้ำปูนใส
กรดธรรมชาติ น้ำบาดาล น้ำโคลน เป็นต้น
เทคนิคการใช้สารช่วยติดส์ในการย้อมสีธรรมชาติ
1. การใช้สารช่วยติดสีก่อนการย้อมสี (Pre – mordant) คือ การนำเส้นใยไปย้อมกับสารช่วยติดสีก่อน
นำไปย้อมสีธรรมชาติ
2. การใช้สารช่วยติดสีพร้อมการย้อมสี (Metamordant) เป็นการเติมสารช่วยติดสีลงในน้ำสีแล้วจึงนำ
เส้นใยลงไปย้อม
3. การใช้สารช่วยติดสีหลังการย้อมสี (Post – mordant) นำเส้นใยลงย้อมในน้ำสีก่อนแล้วจึงนำไปย้อม
กับสารช่วยติดสี
ในการย้อมกกด้วยสีธรรมชาติ จะใช้สารส้มและเกลือ เป็นสารช่วยติดสี ก่อนการย้อมน้ำสี
ขั้นตอนในการย้อมเส้นกกด้วยสีธรรมชาติ (เส้นกก 2 กิโลกรัม)
1. เตรียมน้ำอุ่นและนำเส้นกกแห้งลงแช่ เป็นเวลา 1 ชั่วโมง ก่อนนำเส้นกกขึ้นมาพึ่งให้สะเด็ดน้ำ
2. เตรียมสารละลายช่วยให้ติด โดยต้มน้ำให้เดือดแล้วนำสารส้มเติมลงไป 300 กรัม จากนั้นปรับสภาพ
ให้เป็นด่าง ด้วยโซเดียมไบคาร์บอเนต (เบกกิ้งโซดาหรือผงฟู) 3 ข้อนโต๊ะ หรือใช้น้ำมะขามเปียก 400 กรัม
3. นำเส้นกกตามข้อที่ 1 ลงแช่ในสารละลายที่ช่วยทำให้สีติด (ตามข้อ 2) เพิ่มความร้อนจนเดือดเบาๆ
(70 องศา c) เป็นเวลา 1.30 ชั่วโมง แล้วนำเส้นกกขึ้นมาพึ่งให้สะเด็ดน้ำ
4. ต้มพืชให้สี เช่น แก่นขนุน 8 กก. เหง้ากล้วย 10 กก. เปลือกมะหาด 8 กก. เป็นเวลา 1 ชั่วโมง ตัก
กากวัตถุให้สีธรรมชาติออก (ควรต้มไว้ก่อน)
5. นำน้ำสีต้มให้เดือด (70 c) เติมเกลือ 3 ถุงเล็ก (60 กรัม) นำเส้นกก ในข้อ 3 ลงต้ม
เป็นเวลา 1.40 ชั่วโมง (ถ้าต้องเพิ่มสีสว่างเติมสารส้มลงไป 3 ช้อนโต๊ะ ถ้าต้องการสีเข้ม เติมผงสนิมลง
ไป 1 ช้อนโต๊ะ หรือแช่น้ำโคลน
6. น้ำเส้นกกขึ้นมาตากให้แห้ง

อื่นๆ

เมนู