ข้าพเจ้านางสาวอังคณา ขวัญศิวิไลย์  ประเภทบัณฑิตจบใหม่ ตำบลลำดวน  หลักสูตร:  การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนและการกระจายได้ในตำบล MS02  ได้ลงพื้นที่ปฏิบัติงานกับทีมงานและอาจารย์ประจำหลักสูตร ในเดือนกันยายน  2564 เวลา  ณ. ต.ลำดวน อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์

   

เดือนกันยายน ข้าพเจ้าและทีมผู้ปฏิบัติงานได้มีการประชุมวางแผนการปฏิบัติ ในหัวข้อของดีในท้องถิ่นตำบลลำดวน โดยแบ่งออกเป็น 2 หัวข้อหลัก คือ 1. ขนมและประเพณีท้องถิ่น และ 2. พืชผลทางการเกษตรและผลไม้ในท้องถิ่น ซึ่งได้จัดกลุ่มแบ่งเป็น 2 ทีม ทีมละ 10 คน ลงพื้นที่ตำบลลำดวน เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลในหัวข้อดังกล่าว จากการลงพื้นที่ได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านในชุมชน ตำบลลำดวน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ ในการตอบแบบสอบถามข้อมูลเป็นอย่างดี

     

จากข้อมูลข้างต้น ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้เก็บข้อมูลในหัวข้อ “ขนมและประเพณีท้องถิ่น”   ข้าพเจ้าและทีมงานผู้ปฏิบัติงานได้ลงพื้นที่เก็บรวบรวมข้อมูลในตำบลลำดวน พบว่า ชุมชนตำบลลำดวนเป็นคนไทยเชื้อสายเขมร ซึ่งจะมีประเพณีความเชื่อมายาวนานและมีวิธีการละเล่นแต่ละประเพณีแตกต่างกันออกไป รวมไปถึงวิธีการเรียกเดือนต่างๆทั้ง 12 เดือน นิยมเรียกตามวารี จะไม่นิยมเรียกเดือนตามสากล ซึ่งในแต่ละเดือนจะมีประเพณีต่างๆ ดังนี้

  • เดือน 1 แข เมียก  : เล่นแม่มด, เล่นบังบ็อด  เป็นพิธีกรรมความเชื่อของคนเชื้อสายเขมร ถือเป็นพิธีกรรมที่จัดขึ้นเพื่อการรักษาอาการเจ็บป่วยหรือปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย
  • เดือน 2 แขเยเบาะ : เล่นแม่มด เป็นพิธีกรรมความเชื่อของคนเชื้อสายเขมร ถือเป็นพิธีกรรมที่จัดขึ้นเพื่อการรักษาอาการเจ็บป่วยหรือปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย เริ่มเล่นตั้งแต่เดือน 1 ไปจนถึงเดือน 3
  • เดือน 3 แข เมียกทม  : แซนเนี่ยะตา เป็นการเซ่นไหว้สิ่งที่เคารพนับถือประจำหมู่บ้าน เพื่อให้ชาวบ้านทุกคนอยู่ร่มเย็นเป็นสุข
  • เดือน 4 แข ประกุน : นิยมแต่งงาน ในวันขึ้น 3 ค่ำ ชาวบ้านนิยมจัดงานแต่งงานกันอย่างมาก
  • เดือน 5 แข แจด : เล่นตรุษ วันขึ้นปีใหม่ เป็นเดือนแห่งการหยุด หยุดตั้งแต่ต้นเดือน เริ่มวันขึ้น 1 ค่ำ หยุดทุกอย่าง หยุดทำงาน หยุดทำไร่ทำนา เพื่อเล่นการละเล่นอย่างเดียว เช่น รำสาก เล่นน้ำ เล่นเจรียง เจรียงแคแจส ร้องเจรียงตโต้ตอบเกี้ยวพาราสี เล่นสะบ้า เป็นต้น  ชุมชนตำบลลำดวนจะมีการตีฆ้องเป่าประกาศให้หยุดงาน โดยส่วนใหญ่นิยมหยุด 2 ครั้ง คือช่วงต้นเดือน หยุด 3 วันและช่วงเกือบสิ้นเดือน หยุดอีก 7 วัน หลังจากนั้นจะมีการสรงน้ำพระ(ซรองตึกเปรียะ) และรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ เพื่อขึ้นศกใหม่ ถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของคนไทยเชื้อสารเขมร
  • เดือน 6 แข ปิสาข : แซนเนี่ยะตา , นิยมบวชลูกหลาน
  • เดือน 7 แข เจส : ฤดูไถว่าน ปลูกข้าว
  • เดือน 8 แข อาสาท : ประเพณีเข้าพรรษา ทำบุญ
  • เดือน 9 แข สราย : ฤดูกาลทำนา
  • เดือน 10 แข พอระบ็อท : บุญเดือน 10 (ทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย)  การเซ่นผีบรรพบุรุษของชาวไทยเชื้อสายเขมร เป็นประเพณีที่ชาวเขมรถือปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่สมัยโบราณ มีการจัดเซ่นที่เป็นเอกลักษณ์ตามธรรมเนียมประเพณีแบบเขมร ซึ่งเป็นอีกหนึ่งประเพณี
  • เดือน 11 แข อาสุจ : บุญออกพรรษา ตักบาตเทโว
  • เดือน 12 แข กระเดิก: บุญลอยประทีป, ลอยกระทง, ไหว้พระจันทร์ (วันขึ้น 15 ค่ำ)

 

ส่วน “ขนม”  ถือเป็นเครื่องเซ่นไหว้ ที่ขาดไม่ได้ในประเพณีพิธีกรรมต่างๆ ขนมในท้องถิ่นที่ชาวบ้านนิยมทำกันในชุมชนตำบลลำดวน มีหลากหลายอย่างตามเทศกาลประเพณีในแต่ละเดือน อาทิ ขนมเนียล , อันสอบออบ, ข้าวต้มมัดใบมะพร้าว (อันสอบโดย), ขนมโก, ขนมก็อบสะกอ, ขนมบายเกรียม, ขนมโชด, ขนมรันเจก เป็นต้น

 

จากข้อมูลข้างต้น ทำให้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้วิถีความเป็นอยู่ของชุมชนตำบลลำดวนมากยิ่งขึ้น เรียนรู้วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามที่ชาวบ้านมีการอนุรักษ์ สืบสานมาอย่างยาวนานจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อคงความเป็นเอกลักษณ์ของตำบลลำดวนต่อไป

อื่นๆ

เมนู