1. หน้าแรก
  2. คณะวิทยาการจัดการ
  3. MS02 - ตำบลลำดวน อำเภอกระสัง
  4. MS02 : การพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์จากผ้าฝ้ายและไหมทอมือ เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชน ตำบลลำดวน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์

MS02 : การพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์จากผ้าฝ้ายและไหมทอมือ เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชน ตำบลลำดวน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์

ข้าพเจ้านางสาวอังคณา ขวัญศิวิไลย์  ประเภทบัณฑิตจบใหม่ ตำบลลำดวน  หลักสูตร:  การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนและการกระจายได้ในตำบล MS02  ได้ลงพื้นที่ปฏิบัติงานกับทีมงานและอาจารย์ประจำหลักสูตร ในเดือนพฤษภาคม  2564 เวลา  ณ. ต.ลำดวน อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์

เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2564 จนถึงปัจจุบัน ข้าพเจ้าได้ลงพื้นที่ 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่  1 บ้านลำดวน  หมู่ 14 บ้านตาเหือง หมู่ 16 บ้านลำดวนใต้  หมู่ 18 บ้านศรีสนวน เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลผ้าทอ ทั้งแบบรายครัวเรือนและแบบกลุ่ม พบว่ามีการทอผ้าไหมทั้งแบบรายครัวเรือนและแบบกลุ่ม ดังนี้ หมู่ 1 บ้านลำดวน มี 2 กลุ่ม 5 ครัวเรือน หมู่ 14 มีรายครัวเรือน 6 ครัวเรือน หมู่ 16 มี 2 กลุ่ม 18 ครัวเรือน หมู่ 18 มี 1 กลุ่ม 5 ครัวเรือน จากการลงพื้นที่ได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านในชุมชน ตำบลลำดวน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ ในการตอบแบบสอบถามข้อมูลเป็นอย่างดี

              

จากที่ข้าพเจ้าได้เก็บรวบรวมข้อมูลทั้ง 4 หมู่บ้าน การทอผ้าไหมสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่นมาตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย สู่ลูกหลาน การทอผ้าไหมสมัยก่อนเป็นการทอผ้าไหมไว้ใช้เอง การทอผ้าไหมมัดหมี่สมัยก่อนจะไม่มีลวดลาย ขั้นตอนการผลิตจะเริ่มจากปลูกต้นหม่อน เลี้ยงไหม ผลิตเส้นไหมเอง เรียกว่า “ไหมบ้าน” พบว่าชาวบ้านมีการประกอบอาชีพเสริมจากภูมิปัญญาท้องถิ่น คือ การทอผ้าไหม มีการทอผ้าแบบรายครัวเรือนและแบบกลุ่ม ส่วนใหญ่นิยมทอผ้าไหมมากกว่าผ้าฝ้าย เมื่อสำรวจข้อมูลเรียบร้อยแล้ว ได้นำข้อมูลของแต่ละหมู่บ้านในตำบลลำดวนที่ได้จากการลงพื้นที่มาทำการวิเคราะห์ข้อมูล การสังเคราะห์ข้อมูลในการหาอัตลักษณ์เพื่อสร้างจุดเด่นและสร้างอัตลักษณ์ของหมู่บ้านนั้นๆ จากการวิเคราะห์ข้อมูล ทำให้ทราบว่าการทอผ้าไหมแบบรายครัวเรือนส่วนใหญ่ในตำบลลำดวนเป็นการทอผ้าไหมสำหรับเก็บไว้ให้ลูกหลานหรือเครือญาติวงศ์ตระกูล บางส่วนรับจ้างทอเท่านั้น  ส่วนแบบกลุ่มเป็นการทอผ้าไหมสำหรับจำหน่าย มีผลิตภัณฑ์ คือ ผ้าไหมมัดหมี่ ผ้าซิ่น ผ้าขาวม้า ผ้าโสร่ง ผ้าไหมพื้นเรียบสีธรรมชาติ ผ้าพันคอ และ สไบ  โดยมีลายผ้าทอที่เก่าแก่ ดังนี้

       

      ผ้าขาวม้ายกขิตโบราณ                             ผ้าไหมพื้นเรียบ สีธรรมชาติ                                  ผ้าโฮล

       

ลายราชวัตร                                  ลายอันปรม                                     ลายหางกระรอกคู่

ผ้าทอมีราคาแตกต่างกันตามลายผ้าและชนิดของผ้าออกไป ผ้าที่ขายดี คือ ผ้าขาวม้ายกขิตโบราณ ราคา 1,500 – 1,700 บาท  ผ้าโฮล ราคา 2,000 – 2,500 บาท  และผ้าไหมลายเรียบราคา 800 – 1,000 บาท เป็นต้น กลุ่มลูกค้าส่วนใหญ่ คือ ลูกค้ากลุ่มข้าราชการ คนในชุมชน พ่อค้าคนกลาง และญาติพี่น้อง มีช่องทางในการจำหน่ายต่างๆ ได้แก่ มีการจัดโชว์สินค้าตามนิทรรศการ การจัด OTOP  คนรู้จักและญาติพี่น้อง งานประเพณี เช่น งานบุญ งานบวช งานแต่ง  เป็นต้น เฟสบุ๊กส่วนตัว  และพ่อค้าคนกลาง ปัญหาที่พบมาก คือ การย้อมสีแล้วไม่ติด สีตก การตลาด ไม่มีลายใหม่ๆที่ทันสมัย และที่สำคัญคือ ไม่มีลายที่เป็นอัตลักษณ์หรือบ่งบอกความเป็นตัวตนของแต่ละชุมชนในตำบลลำดวน และสิ่งที่ต้องการให้หนุนเสริม คือ อยากให้ช่วยส่งเสริมเรื่องการแก้ปัญหาการย้อมสี สีไม่ติดและไม่ตก  ส่งเสริมการมัดหมี่   การตลาด ช่องทางในการจำหน่าย รวมไปถึงด้านการแปรรูปอีกด้วย

      

คณะผู้ปฏิบัติงานเล็งเห็นความสำคัญของการสร้างลายอัตลักษณ์ของชุมชน เพื่อเป็นจุดเด่นและต่อยอดกลุ่มทอผ้าตำบลลำดวน ดังนั้น จึงได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ การพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์จากผ้าฝ้าย/ไหมทอมือเพื่อยกระดับ ผลิตภัณฑ์ชุมชน เรื่องออกแบบลายที่เป็นอัตลักษณ์ชุมชนในวันที่ 5 พฤษภาคม 2564  กลุ่มเป้าหมายคือ กลุ่มผ้าทอตำบลลำดวน ทั้งหมด 7 กลุ่ม โดยมีวิทยากร คือ อาจารย์ ดร.สินีนาฏ รวมฤทธิ์ ร่วมบรรยายให้ความรู้ในครั้งนี้  ซึ่งมีกิจกรรมให้แต่ละกลุ่มทอผ้าสร้างอัตลักษณ์ออกแบบลวดลายผ้าทอของกลุ่มขึ้น  มีแรงบันดาลใจในการออกแบบลายผ้าของแต่ละกลุ่ม นั้นคือดอกไม้ประจำตำบล คือดอกลำดวน เพื่อบ่งบอกถึงลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ของตำบลลำดวน

 

จากการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งหมด พบว่าชาวบ้านมีการประกอบอาชีพเสริมจากภูมิปัญญาท้องถิ่น คือ การทอผ้าไหม ปัญหาส่วนใหญ่ที่พบคือ การตลาด online  การย้อมสีแล้วไม่ติด  ไม่มีลายใหม่ๆที่ทันสมัย และการแปรรูป โอกาสในการพัฒนาคือ การได้รับความรู้ เพื่อต่อยอดและสนับสนุนโครงการกลุ่มอาชีพทอผ้าไหมอย่างต่อเนื่อง และแนวทางในการพัฒนาต่อไปคือ อบรมเชิงปฏิบัติการ การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าฝ้าย/ไหมทอมือเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ชุมชน เรื่อง การย้อมสีให้ติดทน สีไม่ตก ทำผ้านิ่ม ผ้าหอม ด้วยนวัตกรรม  เพื่อเพิ่มรายได้ที่มั่นคงและเพิ่มประสิทธิภาพในการพัฒนาชุมชนต่อไปมากยิ่งขึ้น

 

 

 

อื่นๆ

เมนู