ข้าพเจ้านางสาววรรณวิสา  พูลกิ่ง ประเภทบัณฑิตจบใหม่ ตำบลปราสาท อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ จากการลงพื้นที่และจัดโครงการคืนข้อมูลสู่ชุมชน พบว่าชาวบ้านในชุมชนตำบลปราสาทพบปัญหาหลักคือเรื่องน้ำในการประกอบอาชีพของตนเองและการจัดการน้ำในครัวเรือน เช่น น้ำเน่าเสียตามแหล่งชุมชนที่ส่งกลิ่นเหม็น น้ำท่วมขังบริเวณต่าง ๆ ในครัวเรือน เป็นต้น  ดังนั้นข้าพเจ้าและทีมงานตำบลปราสาทและอาจารย์ที่ปรึกษาโครงการจึงได้เล็งเห็นถึงปัญหาเหล่านี้ของชุมชนจึงได้จัดโครงการสร้างธนาคารน้ำใต้ดินเพื่อการเกษตรในชุมชน (ระบบปิด) เพื่อเป็นการช่วยแก้ปัญหาในแหล่งชุมชนของพื้นที่ตำบลปราสาท

ศึกษาดูงานธนาคารน้ำใต้ดิน

ก่อนจัดโครงการธนาคารน้ำใต้ดินข้าพเจ้าและทีมงานซึ่งมีอาจารย์ที่ปรึกษาประจำตำบล ได้มีการจัดโครงการศึกษาดูงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพยกระดับการท่องเที่ยว ได้ไปศึกษาดูงานธนาคารน้ำใต้ดินแบบระบบปิด จากวิทยากรคุณพาพัชร์ ศรีชนะ และ ดต. อิทธิกร ราชประโคน ณ บ้านเลขที่ 239 หมู่ 6 บ้านโคกเมือง ตำบลจระเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ โดยในการไปศึกษาดูงานในครั้งนี้เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจก่อนจัดโครงการเพื่อชุมชน ในการศึกษาดูงานครั้งนี้ได้ทราบถึงประโยชน์การทำธนาคารน้ำแบบปิดซึ่งมีข้อดีคือสามารถทำให้น้ำไหลลงบ่อใต้ดินได้รวดเร็วมาก จะช่วยป้องกันปัญหาน้ำท่วมขังในช่วงฤดูฝน และสามารถกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง โดยในช่วงฤดูฝนนั้น ความสามารถของธนาคารน้ำใต้คือสามารถรีชาร์จน้ำลงบ่อได้รวดเร็ว ลดการท่วมขังในพื้นที่ ส่วนหน้าแล้งก็สามารถนำน้ำที่กักเก็บไว้มาใช้ได้ อีกทั้งการทำธนาคารยังช่วยทำให้ดินชุ่มน้ำและอุ้มน้ำมากยิ่งขึ้น และเป็นประโยชน์ต่อต้นไม้ พืชสวนต่าง ๆ ในครัวเรือนที่สามารถดูดน้ำจากใต้ดินมาใช้โดยที่ไม่ต้องรดน้ำ เป็นต้น

วิทยากรบรรยายเรื่องหลักการทำและประโยชน์

หลังจากที่ได้ไปศึกษาดูงาน ได้มีการจัดโครงการสร้างธนาคารน้ำใต้ดินเพื่อชุมชน ในวันที่ 4-5 กันยายน 2564 โดยมีวิทยากรจากบ้านโคกเมืองที่ได้ไปศึกษาดูงานมาเป็นวิทยากรให้ความรู้เกี่ยวกับธนาคารน้ำใต้ดินในครั้งนี้

วิทยากรแนะนำและให้ความรู้เบื้องต้นก่อนลงมือปฎิบัติจริง

ในการจัดโครงการธนาคารน้ำใต้ดินได้มีการขุดหลุมตัวอย่าง ณ ศาลาบ้านบุ ซึ่งพื้นที่ในบริเวณนั้นประสบกับปัญหาน้ำท่วมขัง เพื่อเป็นการแนะนำให้ชาวบ้านได้เห็นจริงและนำไปขุดตามบริเวณต่าง ๆ ในครัวเรือนของตนเอง ในครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านและได้รับความสนใจจากผู้นำชุมชน และชาวบ้าน เป็นอย่างมาก

รูปแบบการทำธนาคารน้ำใต้ดิน

ขุดหลุมตามขนาด และใส่ทอ ใส่หิน

ใส่ผ้าแยงเพื่อป้องกันตะกอน เศษใบไม้

หลุมตัวอย่างที่เสร็จสมบูรณ์

หลังจากทำโครงการ 1 สัปดาห์ ได้มอบหมายให้ชาวบ้านได้ขุดธนาคารน้ำใต้ดินตามบริเวณต่าง ๆ และข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้ติดตามผลการดำเนินงานที่บ้านบุ หมู่ที่ 12 ตำบลปราสาท อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ จากการลงพื้นที่ติดตามผลนั้นในระยะเวลา 1 สัปดาห์พบว่าบริเวณที่ทำธนาคารน้ำใต้ดินในครัวเรือนหรือท่อน้ำทิ้งในครัวเรือนที่มีน้ำท่วมขังทำให้ส่งกลิ่นเหม็นของครัวเรือนนั้น เห็นผลได้อย่างชัดเจนคือน้ำมีการซึมลงบ่อน้ำใต้ดิน และไม่ส่งกลิ่นเหม็น พื้นที่ในบริเวณที่เคยมีน้ำท่วมขังจากเดิมน้ำก็ไม่ขังและแห้งสนิท ทำให้ชาวบ้านรู้สึกพอใจเป็นอย่างยิ่งในการจัดการปัญหานี้ได้ ซึ่งในชุมชนบ้านบุที่ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายนั้นภาพรวมที่ออกมาถือว่าประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดี และคาดว่าน่าจะมีการต่อยอดเพิ่มจำนวนหลุมขึ้นเรื่อย ๆ จากชุมชน

ปัญหาที่พบ ในชุมชนไม่มีงบประมาณในการจัดซื้ออุปกรณ์และเงินทุน เพราะโครงการที่เราทำนั้นมีปริมาณที่จำกัด และพบว่าบางชุมชนขุดหลุมขนาดใหญ่กว่ากำหนด ทำให้ต้องใช้หินเป็นจำนวนเยอะขึ้นไปอีกเท่าเดิม

ติดตามผลการขุดหลุมธนาคารน้ำใต้ดิน

ในการจัดโครงการและการดำเนินงานในครั้งนี้ต้องขอขอบคุณทางผู้นำชุมชน ชาวบ้านที่ให้ความร่วมมือ และทีมปฏิบัติงานงานทุกท่านที่ร่วมด้วยช่วยกันจนบรรลุเป้าหมายไปได้ด้วยดี

อื่นๆ

เมนู