ข้าพเจ้า นางจำเรียง สุวรรณ์รัมย์ ประเภท ประชาชน ตำบลปราสาท อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ ในโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมแบบบูรณาการ

การทอผ้าไหมนั้นต้องอาศัยฝีมือและความรู้ความชำนาญของผู้ทอเป็นอย่างมาก การทอผ้าไหมเป็นงานศิลปะและเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านสืบทอดความรู้ คิดค้นการทอผ้ามาตั้งแต่ดั้งเดิมและคนที่ทำแต่ละขั้นตอนนั้นจะมีความแตกต่างกัน ความสามารถในการทอ การสอดกระสวย ความแรงของการกระทบหรือการฟัดทำให้ได้สีเข้ม-อ่อน ต่างกัน การเรียงเส้นไหมให้ตรงจะแสดงถึงความชัดและความชำนาญของผู้ทอแต่ละคน อากาศ อุณหภูมิ อารมณ์ความรู้สึกของผู้ทอ สิ่งเหล่านี้มีผลกับความสวยงามของผ้าผืนนั้น จึงทำให้ผ้าทอมือแต่ละผืนมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองและสามรถสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัว

ขั้นตอนการทอผ้า

การเตรียมเส้นไหมหลังจากที่สาวไหมแล้วก็นำเอากรอเส้นไหมเข้าเล่งไหม จะได้ปอยไหมเป็นใจๆ นำไปต้มเพื่อลวกกวยหรือฟอกล้างกาวไหมแล้ว จากนั้นกรอเส้นไหมเข้าอัก เพื่อนำเส้นไหมมาปั่นเกลียว การปั่นเกลียวจะช่วยให้เส้นไหมเหนียวแน่น โดยแยกไหมเป็น 2 ส่วน คือ

  • เส้นพุ่ง เตรียมเส้นพุ่ง เพื่อนำไปมัดหมี่ ใช้โฮมมัดหมี่ โดยใช้เครื่องมือค้นลำหมี่ นำเส้นไหมที่กวักแล้วมาคนปอยหมี่ เพื่อให้ได้ลำหมี่พร้อมสำหรับมัดหมี่ลายต่างๆ เมื่อย้อมสีเสร็จ นำหัวไหมมัดหมี่ใส่กรง เพื่อกรอเส้นไหมเข้าอัก แล้วค่อยกรอเส้นไหมจากอักใส่หลอด นำเชือกมาร้อยเรียงตามลำดับเพื่อง่ายในการทอ
  •  
  • เส้นยืน เตรียมไหมเครือหรือไหมเส้นยืน ค้นเครือโฮก คือนำเส้นไหมที่ปั่นเกลียวใส่โบกแล้วมาขึงกับหลักฟืม ดึงชักกลับไปมาตามผ้าที่ต้องการ ส่วนจำนวนเส้นขึ้นอยู่กับขนาดของฟืม เช่น เฟือม 50 นับเป็น 5 หลบ หลบละ 80 เส้น เท่ากับว่าต้องค้นเครือโฮก 50×80 = 4,000 เส้น ยิ่งฟืมใหญ่ผ้ายิ่งหนา

การสืบเครือโฮกที่เตรียมไว้มาผูกกับเส้นยืนเดิมที่เก็บตะกอฟืมไว้แล้ว โดยผูกเส้นไหมทีละเส้นเรียงตามลำดับให้ครบทุกเส้น

หลังจากที่เตรียมทางเครือและทางเส้นพุ่งแล้วก็เริ่มเอาฟืมและเส้นไหมเข้ากี่ทอ หลอดที่เตรียมไว้นำมาใส่กระสวย แล้วเริ่มทอ   เหยียบคานเหยียบข้างล่างตะกอสลับกันไป-มา เกิดเป็นช่องกระสวยพุ่งสอดสลับตะกอดึงลายไหมให้สอดคล้องกัน แล้วก็กระทบฟันหวี (ฟืม)  เพื่อให้ไหมพุ่งแนบติดกันได้เนื้อผ้าที่แน่นหนาและสวยงาม ขณะทอเราก็ดูลายที่เราออกแบบ เพื่อให้ได้ลายมัดหมี่ตามที่ต้องการ การเก็บม้วนผ้า เมื่อทอได้พอประมาณก็ผ่อนแกนไหมยืนให้คลายออกและปรับตึงหย่อนใหม่ให้พอเหมาะ เสร็จแล้วก็ได้ผ้าไหมสวยงามตามที่เราต้องการ

การทอผ้าไหม จำเป็นต้องใช้เวลาใช้ความประณีตใช้ความคิดสร้างสรรค์เป็นอย่างมาก เพื่อให้ได้ผ้าไหมที่มีความงดงามที่จัดได้ว่าเป็นภูมิปัญญาสืบทอดมาสู่รุ่นต่อรุ่นต่อไป

อื่นๆ

เมนู