ข้าพเจ้า นางสาวเจษฎากร ใยทา ประเภท บัณฑิตจบใหม่ หลักสูตร SC-07 ได้ลงพื้นที่ปฏิบัติงานพร้อมทีมงาน และอาจารย์ประจำโครงการ ณ ที่ตำบลเสม็ด อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ (1ตำบล 1 มหาวิทยาลัย)

ลงพื้นที่ วันที่ 30 มีนาคม 2564 ทางทีมงาน อาจารย์ ได้ประสานกับผู้นำชุมชน เพื่อให้ผู้จ้างงาน นำปัญหาของชุมชน มาพูดคุยและวิเคราะห์จุดอ่อน จุดแข็ง โอกาส และอุปสรรคของชุมชนไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งจุดแข็งของชุมชน คือ  ไข่เค็ม ปลาทู พรมเช็ดเท้า ตลาดชุมชน ประปาหมู่บ้าน อ่างเก็บน้ำ และตำบลเสม็ดมีผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นชื่อคือปลาส้ม

ปลาส้ม หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากปลาที่ผ่านกรรมวิธีการหมักด้วยเกลือ ข้าวเจ้าหรือข้าวเหนียวนึ่งอาจเติมส่วนผสมอื่น เช่น กระเทียม พริกไทย จนมีรสเปรี้ยว นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นในการถนอมอาหารชนิดหนึ่ง ซึ่งนิยมบริโภคกันมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคกลางบางจังหวัด การผลิตส่วนใหญ่เป็นการผลิตแบบอุตสาหกรรมในครอบครัว อาศัยเทคนิควิธีที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมา ทำให้ปลาส้มในแต่ละพื้นที่มีรสชาติ หรือคุณภาพแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับสูตรการผลิต ทั้งนี้ ปลาที่นิยมนำมาใช้ทำปลาส้มเป็นปลาน้ำจืด ได้แก่ ปลาตะเพียน ปลาสวาย ปลานวลจันทร์ และปลาสร้อย

ปลาส้มแบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ
1. ปลาส้มตัว เป็นปลาส้มที่ทำจากปลาทั้งตัวที่ผ่าท้องควักไส้ออกแล้ว อาจตัดหัวปลา
2. ปลาส้มชิ้น เป็นปลาส้มที่ทำจากปลาที่หั่นเป็นชิ้น
3. ปลาส้มบดละเอียด เป็นปลาส้มที่ทำจากเนื้อปลา โดยวิธีการบด

 

ปัจจุบันปลาส้มกลายเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP ที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจในตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์เนื่องจากมีการผลิตเพื่อเป็นการค้ามากขึ้น ซึ่งสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านในชุมชน เกิดการจ้างงานกัน ทำให้ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ได้หลากหลาย ซึ่งผลิตภัณฑ์ปลาส้มที่มีคุณภาพ และเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคต้องมีลักษณะ เนื้อปลาแข็ง ไม่ยุ่ย มีสีชมพู หรือสีขาว มีกลิ่นกระเทียม และกลิ่นเปรี้ยวอ่อนเล็กน้อย ข้าวเหนียวนิ่งบนตัวปลาส้มบานออกและแยกเป็นเม็ดเต็มอยู่บนตัวปลา
ส่วนลักษณะผลิตภัณฑ์ปลาส้มที่ไม่มีคุณภาพ และไม่เป็นที่ต้องการของตลาด มักมีลักษณะที่ น้ำที่ได้จากการหมักปลาส้มมีสีขุ่น เกิดฟองจำนวนมาก และมีกลิ่นเหม็นเนื้อปลาส้ม และข้าวเหนียวนึ่งมีกลิ่นบูด
นอกจากลักษณะทั่วไปของปลาส้มที่ผู้บริโภคสามารถสังเกตก่อนเลือกซื้อผลิตภัณฑ์แล้วนั้น ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ปลาส้มจำเป็นต้องควบคุมคุณภาพในกระบวนการผลิตเพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพ ปลอดภัยต่อสุขภาพของผู้บริโภค และเป็นที่ต้องการของตลาด

อีกทั้งการตลาดออนไลน์ก็ยังเป็นอีกตัวเลือกหนึ่งที่ตอบโจทย์มากที่สุดในสถานการณ์ที่มีโรคระบาดโควิด-19 ซึ่งสามารถต่อยอดผลิตภัณฑ์สินค้า OTOP ในการเพิ่มช่องทางการขายและเป็นการขยายกลุ่มเป้าหมายให้มีคนรู้จักมากขึ้น ถึงแม้ว่าชาวบ้านจะขาดความรู้ทางด้านโซเชียลมีเดียแต่ก็สามารถเรียนรู้ได้ หากมีการอบรมให้ความรู้ทางด้านเทคโนโลยี ประกอบกับประชาชนให้ความร่วมมือในการตอบแบบสอบถาม และได้รับการต้อนรับจากผู้ใหญ่บ้านทั้ง 7 หมู่บ้านเป็นอย่างดี ส่งผลให้การเก็บข้อมูลในครั้งนี้เป็นไปอย่างราบรื่น

ผู้เขียนบทความ : นางสาวเจษฎากร ใยทา ประเภท บัณฑิตจบใหม่ หลักสูตร SC-07

อื่นๆ

เมนู