วิถีชาวบ้านเกษตรแบบยั่งยืน ตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์    


         ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน (Sustainable Agriculture) หรือ ระบบเกษตรกรรมทางเลือก (Alternative Agriculture) ล้วนเป็นระบบเกษตรกรรมที่มีหลักการใหญ่ ๆ คล้ายคลึงกัน โดยให้ความสำคัญกับสมดุลของระบบนิเวศ ผลผลิต คุณภาพที่ดี และเพียงพอต่อเกษตรกรและผู้บริโภค การพึ่งพาตนเอง รวมทั้งการให้ความสำคัญกับชุมชนท้องถิ่น หลักการสำคัญที่สุดที่มีร่วมกันของเกษตรกรรมทางเลือก-เกษตรกรรมยั่งยืน คือ มีจุดมุ่งหมายเพื่อการผลิตอาหารและปัจจัยที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตมากกว่าผลิตเพื่อการส่งออก (เกษตรกรจึงไม่ต้องวิ่งไปตามกระแสของตลาด) มีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุดโดยไม่เกิดผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ระบบการผลิต การบริโภค และการใช้ทรัพยากร          ในท้องถิ่นมีความสมดุล อาหารที่ผลิตได้เป็นอาหารที่มีคุณภาพปลอดภัยจากสารพิษตกค้าง และเปิดโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีความสุข สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างกลมกลืน ทำให้ระบบเกษตรกรรมเหล่านี้ดำเนินต่อเนื่องไปได้นานที่สุด โดยไม่มีผล    กระทบด้านลบต่อระบบนิเวศวิทยา และไม่เกิดปัญหาทั้งด้านสุขภาพ สังคม และเศรษฐกิจ

         จากโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ  1 ตำบล 1 มหาวิทยาลัย        ผู้ปฏิบัติงาน ได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลครัวเรือน ตำบลเสม็ด อำเภอเมือง  จังหวัดบุรีรัมย์ จึงทำให้มีโอกาสได้พบกับชาวบ้านคุ้มสลักใดเป็นซึ่งเป็นคุ้มหนึ่งในบ้านหนองข่า ตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์  ซึ่งมีการทำการเพาะปลูกพืช ผัก เป็นอาชีพ ผู้ปฎิบัติงานจึงขออนุญาตสอบถามข้อมูลซึ่งได้ข้อมูลดังนี้  ชาวนบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา        เป็นหลัก ซึ่งการทำนาจะทำเพียงครั้งเดียวในหนึ่งปีหลังจากหมดฤดูเก็บเกี่ยวก็ว่างงาน ชาวนบ้านจึงแบ่งที่ดินมา ปลูกผักต่าง ๆ โดยใช้น้ำจากแหล่งน้ำในชุมชน โดยในชุมชนจะมีแหล่งน้ำของชุมชน นอกจากนั้นชาวบ้านยังแบ่งแปลงนามาทำไร่ข้าวโพด ไร่ผักสวนครัวต่าง ๆ โดยใช้ประโยชน์จากน้ำในบ่อด้วยเช่นกัน จากอาชีพเสริม มาเป็นรายได้หลักสามารถสร้างรายได้ให้ครัวเรือนและบริโภคได้

         จากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลในหลายหมู่บ้าน ทำให้พบว่า เกษตรทฤษฎีใหม่ เกษตรแบบยั่งยืนเกษตรผสมผสาน และเกษตรแบบพอเพียงนั้น สามารถนำมาปรับใช้ได้กับทุกวิถีชุมชนได้เป็นอย่างดี  หากชุมชนหันมาให้ความสนใจการทำเกษตรแบบยั่งยืน จะทำให้เรามีรายได้เลี้ยงครอบครัวไม่ต้องพึ่งระบบเศรษฐกิจมากจนเกินไป และในส่วนของตำบลเสม็ดยังมีอีกหลายอาชีพ เช่น  ค้าขาย ทำนา ปลูกผัก  เลี้ยงโค กระบือ ไก่ไข่ หมู ทำปลาส้ม ทำพรมเช็ดเท้า ทำปลาทู และทำไข่เค็ม ซึ่งผู้ปฏิบัติงานจะขอกล่าวในครั้งต่อไป

                                   

                

ผู้เขียนบทความ นางสาวเจษฎากร ใยทา ประเภท บัณฑิตจบใหม่ คณะวิทยาศาสตร์ (SC-07)

อื่นๆ

เมนู