หากเราอยากทราบความเป็นไปของหมู่บ้าน ๆ หนึ่ง เพื่อเข้าไปช่วยเหลือและพัฒนานั้น การรู้รากฐานหรือตำนานเล่าขานแต่กาลก่อนเป็นเรื่องที่ควรทราบและเป็นสิ่งน่าดึงดูดให้เราอยากเข้าไปสัมผัส เรียนรู้ หมู่บ้านหนองโบสถ์ ตำบลหนองโบสถ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ มีตำนานเล่าขานกันปากต่อปาก กาลก่อนนั้นยังมิใช่ชื่อเรียกว่าหนองโบสถ์ แต่เป็น “หนองแห้ง” เพราะแถบหมู่บ้านสมัยก่อนแห้งแล้งเหลือหลาย แต่เมื่อกาลเวลาผันเปลี่ยน ระบบนิเวศหมุนเวียนเปลี่ยนแปร ความแห้งแล้งเบาบางลง จากหนองแห้ง จึงเปลี่ยนเป็น “หนองโบสถ์” เล่ากันว่า แต่ก่อนนั้นมีโบสถ์อยู่กลางหนองน้ำ เพื่อให้พระสงฆ์จำศีลในช่วงเข้าพรรษา  หากถามหาภาพถ่ายก็มิสามารถหาดูได้ เป็นเพียงเรื่องเล่าต่อ ๆ กันมา หลงเหลือเพียงหนองน้ำกลางหมู่บ้านให้เป็นประจักษ์ จากสังคมชนบทกาลเวลาก็ได้นำพาซึ่งความเจริญเข้ามา ทำให้หมู่บ้านหนองโบสถ์บางหมู่แปรสภาพเป็นชุมชนกึ่งเมือง การทำเกษตรกรรมยังคงมีอยู่ แต่อุตสาหกรรมก็ได้คืบเคลื่อนย่างเข้ามา การอยู่ร่วมกันระหว่างธรรมชาติและสิ่งประดิษฐ์ของเทคโนโลยีจึงทำให้เราได้เข้าไปเรียนรู้วิถีชีวิตที่แตกต่างกันออกไป

เมื่อเราทราบถึงประวัติความเป็นไปแล้วนั้น การร่วมประชุม ปรึกษาหารือ เกี่ยวกับทรัพยากรและความต้องการของคนในชุมชน ระหว่างตัวแทนหมู่บ้านและคณะจากโครงการยกระดับเศรษฐกิจสังคมรายตำบล เป็นลำดับแรก ๆ ที่เราต้องมีการวางแผน จากการประชุมแล้วนั้น ตำบลหนองโบสถ์มีทั้งหมด 14 ตำบล ในแต่ละตำบลมีทรัพยากรและความเป็นอยู่ที่แตกต่างกันออกไปไม่มากก็น้อย หากเจาะลึกลงไปถึงการเข้าไปเพื่อพัฒนาคุณภาพของสินค้าด้านของดีของชุมชน ในแต่ละหมู่บ้านจะมีของดีชุมชนที่แตกต่างกันออกไป แต่โดยภาพรวมแล้วนั้น ของดีที่เด่นๆจะเป็น กล้วยเบรกแตก ไม่แน่ใจว่าที่เรียกว่าเบรกแตกมีที่มาจากหากได้กินแล้วจะหยุดกินไม่ได้ เหมือนรถที่เบรกแตกหรือเปล่า หากได้เข้าไปสำรวจมากขึ้นเราอาจได้รู้ถึงที่มาของกล้วยเบรกแตก นอกจากกล้วย ทางชุมชนยังมีการทำขนมไทยชนิดต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ขนมต้ม ขนมไข่หงส์ สาคูไส้หมู ขนมไข่นกกะทา ขนมดอกจอก ขนมตาล ขนมบ้าบิ่น ครองแครง  และสารพัดขนมไทย บางหมู่บ้านรวมกลุ่มกันผลิตและออกจำหน่วยร่วมกัน บางหมู่บ้านผลิตเป็นครัวเรือนออกจำหน่าย สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งคือ บางหมู่บ้านได้ยกระดับหมู่บ้านของตนเป็นหมู่บ้านสัมมาชีพ หมู่บ้านนวัตวิถี ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง มีการแปรรูปข้าวสารแพ็คสูญญากาศออกจำหน่วย มีข้าวฮาง (ข้าวกล้องงอก) ส่งออกขาย มีศูนย์การเรียนรู้ทางการเกษตรให้เข้าไปศึกษาเรียนรู้ มีคลองส่งน้ำ 80 พรรษา ทำให้แถบหมู่บ้านที่อยู่ใกล้คลองนั้นสามารถทำอาชีพปลูกผัก ส่งออกขายตามท้องตลาดได้ ผักที่คนในชุมชนปลูกนั้นก็มีหลายหลากชนิด ไม่ว่าจะเป็น มะเขือเทศ ถั่วฝักยาว ผักตระกูลสลัด และอีกมากมาย อาชีพเกษตรกรรมอย่างการทำนายังคงมีอยู่ แต่หากเป็นหมู่บ้านที่มีคลองส่งน้ำจะไม่สนับสนุนการทำนาปรัง ไม่ใช่เพราะมีน้ำไม่เพียงพอแต่เพราะมีตัวแปรทางธรรมชาติอย่างนกจำนวนมาก เพราะสู้ธรรมชาติไม่ไหวจึงต้องเสาะหาวิถีทางอื่นให้ชุมชนอยู่รอดและพัฒนา อีกฝากฝั่งจำนวนหนึ่งของหมู่บ้าน จากการเกษตรเปลี่ยนกลับมาเป็นโรงงานอุตสาหกรรมที่ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต คนในหมู่บ้านแถบโรงงานก็จะมีวิถีที่แตกต่างกันออกไป เป็นลูกจ้าง พนักงานโรงงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานผลิตเสื้อผ้า รองเท้า ยางมัดผม และอีกหลากหลายสายการผลิต จะเห็นได้ว่าจากการได้ร่วมประชุม ทางคณะยกระดับเศรษฐกิจสังคมรายตำบลได้ความรู้และทัศนะใหม่ ๆในการที่จะช่วยพัฒนา นอกจากเราจะได้ช่วยพัฒนาเรายังได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ไปพร้อมกันอีกด้วย เป็นเรื่องที่น่ายินดีไม่น้อย

และจากการลงพื้นที่ ที่ข้าพเจ้าได้เป็นตัวแทนลงพื้นที่ หมู่ 6 บ้านหนองโบสถ์ ตำบลหนองโบสถ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ หมู่บ้านมีทั้งหมดประมาณสามร้อยหลังคาเรือน เป็นหมู่บ้านชนบทกึ่งเมือง จากการสอบถามจะเห็นถึงหน้าที่การทำงานของคนในหมู่บ้านที่แตกต่างกัน บ้างทำงานโรงงาน ค้าขาย เป็นข้าราชการ หรือยังคงความเป็นเกษตรกรรม ลักษณะเด่นของหมู่บ้านหนองโบสถ์คงเป็นการมีฝายปอแดงที่ช่วยขับเคลื่อนชีวิตชาวบ้านในระแวกฝายให้คงความชุ่มชื้น หมู่บ้านแถบนี้ยังคงสีน้ำตาลของทุ่งข้าวยามเก็บเกี่ยวเสร็จแล้ว และหากเราได้เยี่ยมเยือนในยามข้าวตั้งท้องเราก็คงได้สัมผัสสีเขียวของข้าวที่จะแปรเป็นสีเหลืองนวลเต็มท้องทุ่ง

อื่นๆ

เมนู